Askerlik tecilinde en çok yapılan hatalardan biri, eğitim seviyesine göre verilen süreyi tek başına yeterli görmek.
Örneğin “Lisans mezununa iki yıl tecil veriliyor.” bilgisi doğru olsa da herkes mezuniyet tarihinden itibaren kesintisiz iki yıl kullanamayabilir. Çünkü mevzuatta aynı zamanda bir azami yaş sınırı bulunuyor.
Bu nedenle hesap yapılırken üç noktaya birlikte bakmak gerekiyor:
eğitim seviyesi + mezuniyet tarihi + yaş sınırı.
MSB’nin güncel açıklamalarına göre öğrencilik nedeniyle erteleme ile mezuniyet sonrasında kullanılan erteleme de birbirinden farklı kurallara tabi.
Eğitim Durumuna Göre Askerlik Erteleme Mantığı Nasıl Çalışıyor?
Önce iki farklı durumu ayırmak gerekiyor:
1. Hâlen öğrencisiniz:
Askerlik, öğrenimin devam etmesi nedeniyle belirlenen yaş sınırına kadar ertelenebiliyor.
2. Mezun oldunuz veya okuldan ayrıldınız:
Bu kez mezuniyet ya da ilişik kesme sonrasında tanınan ayrı erteleme süresi devreye girebiliyor.
Yani öğrenciyken sahip olduğunuz yaş sınırı ile mezuniyet sonrasında verilen 1, 2, 3 veya 6 yıllık süreler aynı şey değil.
Eğitim Seviyelerine Göre Genel Tecil Sınırları
Eğitim durumu | Öğrencilikte genel üst sınır | Mezuniyet sonrası erteleme |
|---|---|---|
Lise veya dengi | 22 yaş sonuna kadar | 3 yıl, en fazla 22 yaş sonuna kadar |
Mesleki ve teknik lise | Öğrencilikte lise kapsamında 22 yaş | 6 yıl, en fazla 25 yaş sonuna kadar |
Ön lisans / MYO | 28 yaş sonuna kadar | 2 yıl, en fazla 28 yaş sonuna kadar |
4 yıl ve üzeri lisans | 28 yaş sonuna kadar | 2 yıl, en fazla 32 yaş sonuna kadar |
Yüksek lisans | 32 yaş sonuna kadar | Mezuniyetten sonra 1 yıl |
Doktora | 35 yaş sonuna kadar | Öğrencilik için 35 yaş sınırı uygulanır |
MSB’ye göre lise veya dengi okul öğrencilerinin askerliği 22 yaşını, fakülte ve meslek yüksekokulu öğrencilerinin ise 28 yaşını tamamladıkları yılın sonunu geçmemek üzere ertelenebiliyor. Yüksek lisans için sınır 32, doktora için ise 35 yaşın tamamlandığı yılın sonu.
Önemli: Tablodaki süreler “herkes bu kadar yıl kesin tecil alır” şeklinde okunmamalı. Özellikle mezuniyet sonrası ertelemede yaş sınırı daha erken doluyorsa kullanılabilecek süre de kısalabilir.
Lise Mezuniyetinden Sonra Tecil Nasıl Hesaplanıyor?
Normal lise veya dengi okul mezunlarına, talepleri hâlinde mezuniyetten itibaren 3 yıl erteleme hakkı tanınabiliyor.
Ancak bu süre 22 yaşın tamamlandığı yılın sonunu geçemiyor.
Dolayısıyla mezuniyet yaşınız burada önemli.
Erken yaşta mezun olan bir kişi üç yıllık süreden yararlanabilirken, yaş sınırına daha yakın mezun olan birinin kullanabileceği süre daha kısa olabilir.
Meslek Lisesi Mezunlarında Neden Süre Daha Uzun?
Mesleki ve teknik lise mezunları için mezuniyet sonrasında 6 yıla kadar erteleme öngörülüyor.
Ancak burada da ikinci sınır devrede:
Erteleme 25 yaşın tamamlandığı yılın sonunu geçemiyor.
Bu nedenle “Meslek lisesi mezunuyum, otomatik olarak altı yıl tecilim var.” şeklinde hesap yapmak her durumda doğru olmaz.
Ön Lisans Mezunlarında Tecil Süresi
Meslek yüksekokulu mezunlarının askerlikleri mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl ertelenebiliyor.
Ancak bu erteleme 28 yaşın tamamlandığı yılın sonunu geçemiyor.
Öğrencilik devam ederken de fakülte ve meslek yüksekokulu öğrencileri için genel üst sınır 28 yaş.
Lisans Mezunları Kaç Yıl Tecil Yaptırabilir?
Dört yıl ve daha uzun süreli yükseköğretim programlarından mezun olanlara mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl erteleme hakkı tanınabiliyor.
Buradaki önemli fark, mezuniyet sonrası ertelemenin 32 yaşın tamamlandığı yılın sonuna kadar kullanılabilmesi.
Örneğin lisansını erken yaşta bitiren bir kişi açısından iki yıllık sürenin tamamını kullanmak genellikle mümkünken, 32 yaş sınırına yakın mezuniyette hesap değişebilir.
Yüksek Lisans Askerliği Kaç Yaşına Kadar Erteliyor?
Yüksek lisans eğitimi devam edenlerin askerliği 32 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere ertelenebiliyor.
Ayrıca yüksek lisansı tamamlayanlara mezuniyet sonrasında 1 yıllık erteleme hakkı bulunuyor.
Burada lisans mezuniyetinden kalan tecil ile yüksek lisans öğrenciliğini birbirinden ayırmak gerekiyor.
Lisans mezuniyetinden sonra verilen iki yıllık sürenin içinde yüksek lisansa kayıt yapılırsa, şartların sağlanması hâlinde erteleme artık yüksek lisans öğrenciliği üzerinden devam edebiliyor.
Doktora Askerliği Kaç Yaşına Kadar Erteleyebilir?
Doktora eğitimi yapanların askerliği, mevzuattaki eğitim süresi ve şartlar kapsamında 35 yaşını doldurdukları yılın sonunu geçmemek üzere ertelenebiliyor.
Bu nedenle lisansüstü eğitimde yüksek lisans ve doktora aynı yaş sınırına tabi değil:
Yüksek lisans: 32 yaş
Doktora: 35 yaş
Bir Üst Eğitime Başlarsanız Tecil Devam Eder mi?
Buradaki en önemli ayrıntılardan biri bu.
MSB’ye göre erteleme süresi içerisinde yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranların askerliği öğrencilikleri nedeniyle ertelenebiliyor.
Örneğin genel mantık şöyle ilerleyebilir:
Lise mezuniyeti → üniversite
Ön lisans → lisans
Lisans → yüksek lisans
Yüksek lisans → doktora
Şartları sağlayarak bir üst eğitim seviyesine geçildiğinde yeni eğitim seviyesinin öğrencilik ertelemesi devreye girebilir.
Ancak bunun için kayıt zamanlaması önemli.
Aynı Seviyede Yeniden Okula Başlamak Tecili Uzatır mı?
Her zaman değil.
MSB, bitirilen okulun dengi veya daha düşük seviyedeki bir programa kayıt yaptırılması nedeniyle yeni bir askerlik ertelemesi yapılmayacağını belirtiyor.
Örneğin lisans mezunu olduktan sonra yalnızca başka bir lisans programına kayıt yaptırmak, yeni ve sınırsız bir öğrencilik tecili anlamına gelmez.
Buradaki temel mantık üst eğitim seviyesine geçiş ile aynı veya daha düşük seviyedeki yeni kayıtların birbirinden ayrılmasıdır.
Yoklama Kaçağı Olduktan Sonra Üniversiteye Kayıt Olmak Tecil Sağlar mı?
Bu da kritik istisnalardan biri.
MSB’nin güncel açıklamasına göre kişi öğrenime başlamadan önce yoklama kaçağı veya bakaya durumuna düşmüşse, sonradan yapılan okul kaydı her durumda öğrencilik nedeniyle erteleme sağlamıyor.
Bu yüzden eğitim planını;
“Tecilim bitsin, daha sonra üniversiteye kaydolur yine ertelerim.”
şeklinde kurmak riskli.
Ertelemenin bitiş tarihi ile yeni okulun kesin kayıt tarihini birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Kısaca: Sadece “Kaç Yıl Tecil Var?” Diye Bakmayın
Eğitim nedeniyle askerlik ertelemesinde tek bir süre yok.
Hesap yapılırken:
mezun olduğunuz eğitim seviyesi → mezuniyet tarihiniz → yaşınız → varsa yeni eğitime kayıt tarihiniz → yoklama/bakaya durumunuz
birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle iki kişi aynı bölümden aynı yıl mezun olsa bile yaşları veya bir üst eğitime geçiş tarihleri farklıysa askerlik erteleme tarihleri de farklı olabilir.