Askerlik Başvurusu ve Hizmet Tercihi Nasıl Yapılır?
Askerlik sürecinde tecili sona eren veya mevcut ertelemesini iptal ederek askere gitmek isteyen yükümlülerin karşısına yoklama, askerlik hizmet tercihi, celp tercihi ve sınıflandırma gibi birbiriyle bağlantılı işlemler çıkar.
Bu aşamada en çok merak edilen konulardan biri de kişinin askerlik hizmetini hangi statüde yapmak istediğini nasıl belirteceğidir. Yükümlünün eğitim durumuna ve şartlarına göre yedek subay, yedek astsubay, er veya bedelli askerlik gibi farklı hizmet türleri gündeme gelebilir.
Ancak yapılan tercihin, kişinin kesin olarak seçtiği statüde askerlik yapacağı anlamına gelmediğini baştan bilmek gerekir. Sınıflandırmada personel ihtiyacı ve mevzuatta belirlenen diğer kriterler dikkate alınır.
Tecil Sona Erdiğinde Ne Olur?
Halk arasında sıklıkla “tecil bozdurmak” ifadesi kullanılsa da askerlik işlemlerinde iki farklı durum söz konusu olabilir: mevcut ertelemenin süresinin sona ermesi veya yükümlünün hakkı devam ederken ertelemesini iptal ettirmesi.
Ertelemenin sona ermesi ya da iptal edilmesinin ardından kişinin askerlik sürecindeki durumuna göre yoklama ve tercih işlemlerini tamamlaması gerekir.
Güncel sınıflandırma duyurularında, yoklamasını tamamladığı halde askerlik hizmeti ve celp tercihini yapmayanlar ile ertelemesi sona eren yükümlülerin mevcut bilgileri ve personel ihtiyacı dikkate alınarak sınıflandırmaya tabi tutulabileceği belirtilmektedir.
Bu nedenle tecilin sona ermesinin ardından işlemleri takip etmeden yalnızca celp tarihinin gelmesini beklemek doğru bir yaklaşım değildir.
Askerlik Başvurusu e-Devlet Üzerinden Yapılabilir mi?
Evet. Askerlik işlemlerinin önemli bir bölümü e-Devlet üzerinden sunulan “Askerliğim” hizmeti aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
Yükümlüler durumlarına göre e-Devlet üzerinden:
Yoklama başvurusunu başlatabilir,
Askerlik hizmet tercihini yapabilir,
Celp ve sevk dönemi tercihinde bulunabilir,
Sınıflandırma sonucunu takip edebilir,
Sevk belgesini alabilir.
Yoklama ve sevk işlemlerini e-Devlet üzerinden eksiksiz gerçekleştirebilen yükümlülerin ayrıca askerlik şubesine gitmeleri gerekmeyebilir.
Ancak yoklama kaçağı, bakaya veya kişinin durumuna bağlı özel işlemler söz konusuysa askerlik şubesinden işlem yapılması gerekebilir.
Önce Yoklama mı, Askerlik Tercihi mi Yapılır?
Genel süreçte önce yoklama işlemlerinin tamamlanması, ardından askerlik hizmeti ve celp dönemine ilişkin tercihlerin yapılması gerekir.
Yoklamasını tamamlayan yükümlü, şartları uygunsa askerlik hizmetini hangi statüde yapmak istediğine ilişkin tercihlerini sisteme iletebilir.
Celp tercihi de kişinin hangi dönemde askere gitmek istediğini belirtmesine imkân sağlar. Bununla birlikte tercih edilen celp döneminin kesin olarak uygulanacağı garanti edilmez. Personel ihtiyacı önceliklidir.
Askerlik Hizmet Tercihi Nedir?
Askerlik hizmet tercihi, yükümlünün askerlik hizmetini hangi statüde yerine getirmek istediğine ilişkin seçimini sisteme bildirmesidir.
Resmî askerlik başvuru sürecinde hizmet türleri arasında durum ve şartlara göre şunlar bulunabilir:
Yedek subay,
Yedek astsubay,
Altı ay temel askerlik,
Bedelli askerlik.
Tercih ekranında kişinin eğitim durumu ve mevcut askerlik statüsüne uygun seçenekler değerlendirilir.
Burada önemli nokta, tercih ile sınıflandırma sonucunun aynı şey olmamasıdır. Kişi yedek subay veya yedek astsubay olmak istediğini belirtebilir ancak nihai sonuç sınıflandırma işleminin ardından belli olur.
Üniversite Mezunlarına Hangi Askerlik Tercihleri Sunulur?
Yükseköğretim mezunları eğitim durumlarına bağlı olarak yedek subay veya yedek astsubay adaylığı açısından değerlendirilebilir.
Dört yıl veya daha uzun süreli yükseköğretim mezunları yedek subay aday adayı olabilir. Bu kişiler, gerekli şartlar oluştuğunda ve istekli olmaları halinde yedek astsubay olarak da değerlendirilebilir.
İki veya üç yıllık yükseköğretim mezunları ise yedek astsubay adaylığı kapsamında değerlendirilebilir.
Resmî askerlik hizmet tercihi sisteminde dört yıllık ve üzeri mezunlara yedek subay olmak isteyip istemedikleri ve yedek subay seçilememeleri halinde yedek astsubay olmak isteyip istemedikleri sorulabilmektedir.
Bu tercihlerin yapılması kişinin mutlaka yedek subay veya yedek astsubay seçileceği anlamına gelmez.
Üniversite Mezunu Olmayanlar Hangi Statüde Askerlik Yapar?
Üniversite mezunu olmayan yükümlüler açısından temel askerlik statüsü er olarak askerlik hizmetidir.
Mevcut sistemde erbaş ve erler için temel askerlik hizmet süresi altı aydır.
Bunun yanında gerekli şartları karşılayan yükümlüler bedelli askerlik için de başvurabilir.
Burada önemli bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek gerekir: Bedelli askerlik yalnızca üniversite mezunu olmayan kişilere yönelik değildir. Kanunda belirtilen koşulları karşılayan yükümlüler, eğitim seviyelerinden bağımsız olarak bedelli askerlik kapsamında başvuruda bulunabilir.
Bedelli Askerlik Hizmet Tercihinden Yapılabilir mi?
Bedelli askerlik de askerlik hizmet türlerinden biridir ancak başvuru ve ödeme şartları diğer statülerden farklıdır.
Bedelli askerlikten yararlanmak isteyen yükümlünün mevzuatta belirlenen başvuru şartlarını yerine getirmesi ve belirlenen bedeli süresi içinde ödemesi gerekir.
Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kaydı bulunmayan istekliler bedelli askerlik başvurusunu e-Devlet veya askerlik şubesi üzerinden gerçekleştirebilir.
Bu statülerde kaydı bulunan kişilerin başvuru yöntemlerinde ise farklı kurallar uygulanabilir.
Bedelli askerlik kapsamında temel askerlik eğitimi bir ay sürmektedir.
Komando Olmak İçin Tercih Yapılabilir mi?
Askerlik hizmet tercihi sürecinde karşılaşılabilecek seçeneklerden biri de komando olmak isteyip istemediğine ilişkin tercihtir.
Resmî askerlik hizmet tercih kılavuzunda yükümlüye “Komando olmak istiyor musunuz?” şeklinde bir tercih sunulduğu görülmektedir.
Ancak “Evet” seçeneğinin işaretlenmesi, kişinin kesin olarak komando olacağı anlamına gelmez.
Komando olarak sınıflandırılmada kişinin sağlık ve fiziksel uygunluğu ile personel ihtiyacı ve sınıflandırma esasları belirleyici olabilir. Sınıflandırma sonunda komando olarak ayrılan ancak daha sonra komando niteliğini taşımadığı tespit edilen yükümlüler hakkında ilgili kuvvet komutanlığınca işlem yapılır.
Dolayısıyla komando seçeneği bir istek veya tercih bildirimi olarak değerlendirilmelidir.
Celp Tercihi Nasıl Yapılır?
Yoklama işlemini tamamlayan yükümlüler, uygun olmaları halinde e-Devlet üzerinden veya askerlik şubesi aracılığıyla celp dönemi tercihinde bulunabilir.
Celp tercihi, kişinin askere gitmek istediği dönemleri öncelik sırasına göre belirtmesini sağlar.
Ancak celp tercihinde de son karar yalnızca kişinin isteğine bağlı değildir. Personel ihtiyacı öncelikli olmak üzere yükümlünün tercihi dikkate alınır.
Sınıflandırma dönemleri ve tercihlerin tamamlanması gereken son tarihler dönemsel duyurularla açıklanır. Bu nedenle askere gitmeyi planlayanların kendi sınıflandırma dönemlerine ilişkin güncel duyuruları takip etmeleri gerekir.
Hizmet Tercihi Yapılmazsa Ne Olur?
Yoklamasını tamamlamasına rağmen askerlik hizmeti veya celp tercihini yapmayan bir yükümlünün askerlik işlemleri tamamen durmaz.
Güncel sınıflandırma duyurularına göre tercihlerini tamamlamayan kişiler, mevcut bilgileri ve personel ihtiyacı dikkate alınarak sınıflandırmaya tabi tutulabilir.
Bu nedenle kişinin askerlik planlamasında söz sahibi olabilmesi açısından tercihlerini süresi içinde tamamlaması önemlidir.
Yedek Subay veya Yedek Astsubay Tercihi Kesin Sonuç Verir mi?
Hayır.
Yedek subay veya yedek astsubay olmak istediğini belirtmek yalnızca yükümlünün tercihini sisteme aktarır.
Sınıflandırmada personel ihtiyacı önceliklidir. Bunun yanında eğitim, meslek bilgisi, sağlık durumu, yaş, yabancı dil bilgisi, mezuniyet notu, fiziksel özellikler ve ilgili dönemin ihtiyaçları gibi çeşitli kriterler dikkate alınabilir.
Bu nedenle “Yedek subay seçtim, kesin yedek subay olurum” veya “Yedek astsubayı tercih ettim, kesin yedek astsubay çıkar” şeklindeki değerlendirmeler doğru değildir.
Askerlik Tercihi Yaptıktan Sonra Ne Olur?
Hizmet ve celp tercihleri tamamlandıktan sonra yükümlü, ilgili sınıflandırma döneminde değerlendirmeye alınır.
Sınıflandırma sonucunda kişinin:
Yedek subay,
Yedek astsubay,
Er,
Bedelli askerlik kapsamında temel eğitim
gibi hangi statüde hizmet edeceği kendi durumuna göre belli olur.
Sınıflandırma sonuçları ilan edilen tarihlerde e-Devlet üzerinden veya askerlik şubelerinden öğrenilebilir.
Yükümlü daha sonra sevk sürecini takip ederek sevk belgesini alır ve belirlenen tarihte birliğine katılır.
Kısaca Askerlik Başvuru ve Tercih Süreci
Askerlik süreci yalnızca tecilin sona ermesini beklemekten ibaret değildir.
Genel olarak süreç:
Ertelemenin sona ermesi veya iptal edilmesi,
Gerekli yoklama işlemlerinin tamamlanması,
Askerlik hizmet tercihinin yapılması,
Celp ve sevk dönemi tercihlerinin belirlenmesi,
Sınıflandırma işleminin gerçekleştirilmesi,
Sınıflandırma sonucunun öğrenilmesi,
Sevk belgesinin alınması ve birliğe katılım
şeklinde ilerler.
Üniversite mezunları eğitim durumlarına göre yedek subay veya yedek astsubay adaylığı kapsamında değerlendirilebilirken diğer yükümlüler er statüsünde askerlik yapabilir. Şartları karşılayan kişiler eğitim durumundan bağımsız olarak bedelli askerliğe de başvurabilir.
Komando tercihi dahil olmak üzere hizmet ekranında belirtilen isteklerin hiçbiri tek başına kesin sınıflandırma sonucu anlamına gelmez.