Bedelli askerlik sırasında hastalanıp sağlık raporu alanların en çok merak ettiği konulardan biri, raporun terhis tarihini uzatıp uzatmadığı.
Bedelli askerlik yapanların deneyimlerinde tek günlük istirahatin genellikle süre açısından sorun oluşturmadığı, daha uzun raporlarda ise terhis tarihinin etkilenebildiği anlatılıyor.
Bu durumun mevzuatta da karşılığı bulunuyor.
Bedelli Askerlikte 1 Günlük Rapor Süreyi Uzatır mı?
Bedelli askerlik hizmeti resmî olarak bir aylık temel askerlik eğitimi şeklinde uygulanıyor.
7179 sayılı Askeralma Kanunu ve Askeralma Yönetmeliğine göre erbaş ve erlerin istirahat veya hava değişiminde geçen sürelerinin, hizmet süresinin her ayı için bir günlük bölümü askerlik hizmetinden sayılıyor.
Bedelli askerlik bir aylık hizmet olduğundan bu kural pratikte:
1 günlük istirahat süresinin askerlik hizmetinden sayılması
anlamına geliyor.
Bu nedenle usulüne uygun verilmiş tek günlük istirahat raporu, tek başına eksik hizmet oluşturmaz.
2 Gün veya Daha Fazla Rapor Alınca Ne Olur?
Burada önemli fark ortaya çıkıyor.
Bir aylık bedelli askerlik hizmetinde istirahat süresinin bir günü askerlikten sayılırken, bu sınırı aşan bölüm askerlik hizmetinden sayılmayan süreye dönüşebilir.
Örneğin iki günlük istirahat söz konusu olduğunda:
ilk gün hizmetten sayılabilir,
sınırı aşan süre ise eksik hizmet oluşturabilir.
Bu durumda yükümlünün normal yemin töreni veya diğer yükümlülerle aynı anda birlikten ayrılması yerine, askerlikten sayılmayan süreyi tamamlaması gerekebilir.
MSB'nin bedelli askerlik uygulamasında da “sayılmayan istirahat/hava değişimi süresi” bulunan yükümlülerin, yemin töreninden sonra doğrudan idari izne ayrılmayarak eksik hizmetlerini tamamlamaya devam edeceği açıkça belirtiliyor.
Rapor Alınca Askerlik Kaç Gün Uzar?
Bunu yalnızca “2 gün rapor aldım, askerlik kesin 1 gün uzar” şeklinde her durum için sabit bir formülle değerlendirmek doğru olmaz.
Önemli olan:
toplam istirahat süresi + askerlikten sayılan bölüm + varsa daha önce oluşmuş eksik hizmet
birlikte değerlendirilerek kalan hizmetin hesaplanmasıdır.
Ancak temel mantık net:
Bedelli askerlikte bir aylık hizmet için istirahat veya hava değişiminde geçen bir günlük süre askerlikten sayılır; bunu aşan sayılmayan süre terhis tarihini etkileyebilir.
MSB ayrıca askerlikten sayılmayan istirahat süresi bulunanların yemin töreni sonrasında idari izin yerine hizmetlerine devam ettirilebildiğini belirtiyor.
Sağlık Raporunu Kim Verir?
Askerlik sırasında sağlık işlemleri askerî hiyerarşi içerisinde başlatılsa da tıbbi istirahat kararını sağlık kuruluşu verir.
Askeralma Yönetmeliğinde erbaş ve erlerin sağlık kuruluşuna müracaatlarının ilk amirlerinden alınacak muayene istem belgesiyle yürütüldüğü ve istirahat/hava değişimi sürelerinin mevzuat hükümlerine göre işlendiği belirtiliyor.
Dolayısıyla sağlık kuruluşunca düzenlenmiş geçerli bir raporun süresi, birlik içerisinde keyfî biçimde farklı bir sağlık kararı gibi değiştirilemez.
Birlik açısından önemli olan, raporun askerlik hizmetinden sayılan veya sayılmayan kısmına göre kalan hizmet süresinin hesaplanmasıdır.
Rapor Sisteme Girince Süreç Nasıl İlerliyor?
Geçerli sağlık raporu askerlik kayıtlarına işlendiğinde istirahat süresi ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.
Burada esas soru:
“Rapor var mı?” değil, “raporun kaç günü askerlik hizmetinden sayılıyor?”
olmalı.
Tek günlük bir istirahatte askerlikten sayılmayan süre oluşmayabilirken, daha uzun istirahatte sınırı aşan bölüm eksik hizmet olarak dikkate alınabilir.
Bu nedenle terhise birkaç gün kala alınan uzun süreli rapor, özellikle yemin töreni sonrasındaki idari izin sürecini doğrudan etkileyebilir. MSB, askerlikten sayılmayan istirahat veya hava değişimi süresi bulunan yükümlüleri bu konuda açıkça ayrı değerlendiriyor.
Yemin Töreninden Sonra Erken Ayrılmayı Etkiler mi?
Evet, etkileyebilir.
Normal şartlarda temel eğitimin ve yemin töreninin ardından bedelli askerlik yükümlüleri, varsa izin hakları da kullandırılarak terhis tarihine kadar idari izinli sayılabiliyor.
Ancak;
geç katılan,
izin süresini aşan,
geç iltihak eden,
askerlikten sayılmayan istirahat veya hava değişimi bulunan
kişiler için bu uygulama farklılaşabiliyor.
Bu yükümlüler kalan sürelerini tamamlayıncaya kadar birliklerinde tutulabiliyor.
Kısaca: 1 Gün ile 2 Gün Arasındaki Fark Ne?
En sade haliyle:
İstirahat süresi | Genel sonuç |
|---|---|
1 gün | Bir aylık hizmette askerlikten sayılan sınır içinde |
2 gün ve üzeri | Bir günü aşan bölüm askerlikten sayılmayan süre oluşturabilir |
Sayılmayan süre varsa | Kalan hizmetin tamamlanması gerekebilir |
Yemin töreni sonrası | İdari izne ayrılma tarihi etkilenebilir |
Bu nedenle “rapor alınca bedelli askerlik kesin uzar” demek de, “rapor hiçbir şeyi değiştirmez” demek de doğru değil.
Belirleyici olan raporun süresi ve askerlikten sayılmayan gün miktarı.