Askerlik bittikten sonra eve dönmek, beklenen kadar sıradan bir dönüş olmayabiliyor.
Kapı aynı kapı, oda aynı oda, sokaklar aynı. Fakat altı ay boyunca başka bir düzene alıştıktan sonra insanın kendi hayatına geri dönmesi bile birkaç günlüğüne garip hissettirebiliyor.
Henüz terhisin üzerinden iki üç gün geçmişken en baskın duygu biraz şaşkınlık, biraz rahatlama ve geriye dönüp bakma isteğiydi.
Altı ay bitmişti. Günlük hayat yeniden başlamıştı ama zihnin bir tarafı hâlâ kışladaydı.
İlk Günlerde En Garip Gelen Şey: Özgür Zaman
Askerlik sırasında gün büyük ölçüde önceden belirlenmiş bir düzen içinde ilerliyor. Ne zaman kalkılacağı, nerede olunacağı ve günün nasıl geçeceği çoğu zaman kişinin kendi kararına bağlı değil.
Terhisten sonra ise bu düzen bir anda ortadan kalkıyor.
Sabah uyandığınızda:
kalkmak için bir emir yok,
içtimaya yetişmek gerekmiyor,
gününüzü biri sizin yerinize planlamıyor,
istediğiniz yere istediğiniz zaman gidebiliyorsunuz.
Normal hayatta son derece sıradan görünen bu özgürlük, askerlikten yeni dönüldüğünde kısa süreliğine oldukça farklı hissettirebiliyor.
Geriye Bakınca İlk Cümle: “İyi ki Yapmışım”
Altı ayın tamamına birkaç gün uzaktan bakınca akılda kalan ilk düşünce pişmanlık olmadı.
Tam tersine, “İyi ki yapmışım.”
Askerlik boyunca zorlayan, sıkıcı veya bitmesini bekleten anlar elbette olabilir. Fakat süreç tamamen geride kaldığında insan bazı şeyleri farklı değerlendirebiliyor.
Yeni insanlar tanımak, hiç bulunulmayacak ortamlarda bulunmak, alışılmış hayatın dışında yaşamak ve sonunda o dönemi tamamlamış olmak başlı başına ayrı bir his bırakıyor.
Bu deneyimde askerlik, yalnızca tamamlanması gereken altı aylık bir zorunluluk olarak kalmadı. Geriye dönüp bakıldığında güzel hatırlanan bir dönem oldu.
Çanakkale'den Ankara'ya İki Farklı Askerlik
Askerliğin ilk bölümü Çanakkale'deki acemi birliğinde, devamı ise Ankara'daki usta birliğinde geçti.
Acemilik ve ustalık aynı askerlik sürecinin parçaları olsa da atmosferleri birbirinden oldukça farklı olabiliyor.
Acemi birliğinde her şey yeni. Üniforma, düzen, insanlar, kurallar ve günlük hayat ilk kez öğreniliyor.
Usta birliğine geçildiğinde ise askerlik artık biraz daha tanıdık hale geliyor. İnsan nelerin nasıl yürüdüğünü biliyor ve bulunduğu ortama daha kolay uyum sağlayabiliyor.
Bu nedenle altı aylık askerlik geriye dönüp düşünüldüğünde tek bir dönem gibi değil, birbirinden farklı iki ayrı bölüm gibi hatırlanabiliyor.
Ama Herkesin Askerliği Başka
Bir askerlik deneyimini anlatırken en kolay yapılan hata, yaşananları herkes için geçerli bir kurala dönüştürmek.
Oysa askerliği değiştiren çok fazla unsur var:
gidilen birlik,
görev yapılan şehir,
dönem,
verilen görev,
aynı ortamı paylaştığınız insanlar,
komutanların yaklaşımı,
birliğin günlük temposu.
Aynı tarihte askere giden iki kişi bile birkaç ay sonra birbirinden tamamen farklı hikâyeler anlatabilir.
Deneyim notu: Bir kişinin “çok güzeldi” dediği askerlik başka biri için zor geçebilir. Aynı şekilde kötü anlatılan bir birlik veya dönem de herkes için aynı sonucu doğurmaz.
Askere Gitmeden Önce Duyulan Hikâyeler Ne Kadar Önemli?
Askere gitmeden önce çevreden onlarca farklı yorum geliyor.
Birisi “çok zorlanırsın” derken bir başkası “göz açıp kapayana kadar geçiyor” diyebiliyor. İnternette de aynı birlik hakkında tamamen zıt deneyimler görmek mümkün.
Bu anlatılar hazırlık yapmak açısından faydalı. Fakat askere gitmeden önce kendi deneyiminizi başkasının hikâyesinden yazmaya çalışmak çok anlamlı değil.
Dinlemek faydalı, kesin hüküm vermek gereksiz.
Çünkü askerlik biraz da gidilen yerde karşılaşılan insanlar ve o dönemin şartlarıyla şekilleniyor.
Terhisten Sonra Askerlik Daha mı Farklı Görünüyor?
Askerliğin içindeyken zaman zaman günlerin yavaş geçtiği düşünülebiliyor.
Terhisten birkaç gün sonra ise altı ayın tamamı zihinde şaşırtıcı biçimde küçülüyor.
Daha dün günlük hayatın merkezinde olan içtima, koğuş, nöbet veya birlik düzeni bir anda geçmişte kalan anılara dönüşüyor.
Belki de askerlikten sonraki ilk günleri ilginç yapan şey tam olarak bu:
Aylar boyunca hayatın tamamı olan bir düzenin, birkaç saat içinde hatıraya dönüşmesi.
Kısaca: Altı Aydan Geriye Ne Kaldı?
Çanakkale'de başlayıp Ankara'da sona eren altı aylık dönemin ardından ilk birkaç gün biraz tuhaf geçti.
Sivil hayata dönmek güzel, fakat askerlik düzeninden günlük hayata geçiş bir düğmeye basmak kadar mekanik değil. Zihin bir süre daha geride bıraktığı düzene dönüp bakıyor.
Ve bu deneyimde bütün o ayların ardından kalan cümle oldukça basit:
İyi ki yapmışım. Güzel bir askerlikti.
Bu cümle herkesin askerliği için geçerli olmak zorunda değil. Zaten askerlik deneyimlerini ilginç yapan da biraz bu: aynı üniformanın içinde birbirinden tamamen farklı hikâyeler yaşanabiliyor.