Hemşirelik ve Spor Bilimleri Yedek Subaylıkta Avantajlı mı?

Yedek subaylıkta bazı üniversite bölümlerinin diğerlerinden daha fazla öne çıkıp çıkmadığı uzun süredir merak ediliyor.

Saha aktarımlarında özellikle iki alan diğer bölümlere kıyasla daha belirgin biçimde dikkat çekiyor:

• sağlık bilimleri, özellikle hemşirelik,

• spor bilimleri / BESYO.

Her iki gruptan da eğitim sürecinde yedek subay olarak sınıflandırılmış mezunlarla birden fazla kez karşılaşıldığı aktarılıyor.

Bu gözlem önemli bir sinyal olabilir. Ancak bölüm bazında resmî seçilme oranı açıklanmadığı için “hemşirelikten kesin çıkar” veya “BESYO mezunlarının şansı yüksektir” şeklinde kesin bir sonuç üretmek doğru olmaz.

Bir bölümün askerî organizasyon içerisinde kullanılabilir bir mesleki nitelik sağlaması olumlu bir işaret olabilir. Ancak yedek subay seçimi hiçbir bölüm için yalnızca diploma adına bakılarak yapılmıyor.

Sağlık Bilimleri Yedek Subaylıkta Neden Dikkat Çekiyor?

Sağlık alanları, yedek subay örneklerinde en görünür mesleki gruplardan biri.

Özellikle hemşirelik mezunlarıyla eğitim sürecinde birden fazla kez karşılaşılması, sağlık alanlarının sıradan bir tekil örnekten daha güçlü bir saha sinyali oluşturduğunu düşündürüyor.

Bunun resmî sistem açısından da anlamlı bir zemini var.

MSB, yedek subay seçiminde;

• meslek bilgisi,

• tahsil durumu,

• sağlık durumu,

• lisans bitirme notu,

• yabancı dil,

• yaş ve fiziksel özellikler,

• TSK’nın ihtiyaçları

gibi kriterlerin birlikte değerlendirilerek seçim notuna dönüştürüldüğünü belirtiyor. Ayrıca seçimde önceliğin, TSK’nın ihtiyaç duyduğu sınıf ve branşlara uygun nitelikte personelin belirlenmesi olduğu açıkça ifade ediliyor.

Dolayısıyla sağlık alanındaki bir lisans eğitimi, ihtiyaç bulunan bir dönemde mesleki uygunluk açısından anlamlı bir avantaj sinyali oluşturabilir.

Ancak bu, sağlık mezunlarının otomatik olarak yedek subay seçildiği anlamına gelmez.

Hemşirelik Mezunlarında Sinyal Daha Güçlü mü?

Saha gözlemleri içerisinde hemşirelik, sağlık alanındaki diğer bölümlerden daha fazla öne çıkan örneklerden biri.

Birden fazla hemşirelik mezununun yedek subay olarak görülmesi, bu bölüm için tamamen tesadüfi tek bir örnekten söz edilmediğini gösteriyor.

Fakat burada iki kavramı ayırmak gerekiyor:

Bu nedenle hemşirelik için “güçlü sinyal veren bölümlerden biri” ifadesi kullanılabilir; ancak bunun resmî bir başarı oranı olmadığı mutlaka korunmalı.

Sağlık Personeline Yönelik Ayrı Düzenlemeler Ne Gösteriyor?

Sağlık alanının askerî personel planlamasında özel bir yeri bulunduğunu gösteren resmî düzenlemeler de var.

MSB’de “Tabipler ile Diğer Sağlık Personelinin Askerlik Hizmetine İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında ayrı bir düzenleme bulunuyor. Özellikle tabiplerin yedek subay olarak görevlendirilmesi ve TSK’nın sağlık personeli ihtiyacının karşılanmasına ilişkin özel hükümler uygulanıyor.

Bu düzenleme hemşirelerin yedek subay seçilme oranının yüksek olduğunu kanıtlamaz.

Fakat sağlık mesleklerinin TSK açısından ayrı bir personel ve uzmanlık alanı olarak değerlendirilebildiğini göstermesi bakımından önemlidir.

Spor Bilimleri ve BESYO Mezunları Yedek Subay Olabilir mi?

Evet.

Spor bilimleri ve beden eğitimi alanlarından mezun kişilerin yedek subay olarak sınıflandırıldığı uygulama örnekleri bulunuyor.

Eğitim ortamında birden fazla spor bilimleri mezunu yedek subayla karşılaşılması, bu grubun da dikkat çeken saha sinyallerinden biri olmasını sağlıyor.

Burada sağlık alanından farklı bir durum var:

Spor bilimleri mezunlarına özel, kamuya açık bir yedek subay seçim önceliği bulunmuyor.

Bu nedenle “BESYO mezunları özellikle tercih ediliyor” şeklinde resmî bir çıkarım yapılamaz.

Spor Bilimleri Neden Olumlu Bir Sinyal Olabilir?

Spor bilimleri eğitimi;

• fiziksel performans,

• antrenman bilgisi,

• eğitim,

• hareket bilimi,

• kondisyon,

• spor organizasyonu

gibi alanlarda mesleki bir altyapı sağlayabiliyor.

Bu özelliklerin askerî eğitim ve personel yapısı içinde kullanım alanı bulunabileceğini düşünmek mümkün.

Ancak burada önemli sınır şu:

Muhtemel kullanım alanı, resmî seçim önceliği anlamına gelmez.

MSB’nin yedek subay seçim sisteminde fiziksel özellikler ve meslek bilgisi gerçekten değerlendirme kriterleri arasında bulunuyor. Bununla birlikte bu kriterlerin hangi bölüm için ne kadar puan oluşturduğu kamuya açıklanmıyor.

Bu nedenle BESYO ve spor bilimleri için de en doğru tanım olumlu saha sinyali olacaktır.

Sağlık mı, Spor Bilimleri mi Daha Avantajlı?

Mevcut bilgilerle iki alan arasında resmî bir yüzdelik sıralama yapmak mümkün değil.

Ancak veri niteliği açısından ayrım yapılabilir:

Sağlık bilimleri

Daha güçlü yapısal sinyal veriyor.

Çünkü:

• sahada birden fazla sağlık mezunu yedek subay örneği bulunuyor,

• hemşirelik özellikle tekrar eden örneklerden biri,

• TSK’nın sağlık personeli ihtiyacına yönelik ayrıca resmî düzenlemeler bulunuyor.

Spor bilimleri / BESYO

Güçlü deneyim sinyali veriyor.

Çünkü:

• eğitim ortamında spor bilimleri mezunu yedek subaylarla doğrudan karşılaşılmış,

• fiziksel ve eğitsel mesleki altyapı askerî ortamla ilişkilendirilebilir,

• ancak bu bölüme özel kamuya açık bir seçim önceliği bulunmuyor.

Bu ayrım, birine kesin yüzde vermek için değil; eldeki sinyalin niteliğini doğru okumak için kullanılmalı.

Diploma Notu Bu Bölümlerde Önemsiz mi?

Hayır.

Sağlık veya spor bilimleri gibi ihtiyaçla örtüşebilecek bir bölümden mezun olmak, diploma notunu devre dışı bırakmıyor.

MSB’nin seçim kriterleri arasında lisans bitirme notu açıkça yer alıyor. Bunun yanında meslek bilgisi, tahsil, yaş, yabancı dil, fiziksel özellikler ve diğer kriterler de değerlendirmeye giriyor.

Bu nedenle:

“Hemşirelik mezunuyum, ortalamam önemli değil.”

veya

“BESYO mezunuyum, kesin yedek subay çıkar.”

şeklindeki iki çıkarım da doğru değil.

Daha sağlıklı denklem:

Mesleki uygunluk + TSK ihtiyacı + diploma notu + diğer seçim kriterleri

şeklinde düşünülmeli.

Kısaca: Sağlık ve Spor Bilimleri Gerçekten Öne Çıkıyor mu?

Uygulamadaki gözlemlerde evet, iki alan da dikkat çekiyor.

Özellikle hemşirelik ve diğer sağlık alanları, tekrar eden yedek subay örnekleri nedeniyle güçlü bir saha sinyali oluşturuyor.

Spor bilimleri / BESYO mezunlarının da yedek subay olarak sınıflandırıldığı birden fazla örnek bulunması bu alanı dikkat çekici hâle getiriyor.

Ancak güncel MSB sisteminde hiçbir bölüm için kamuya açık sabit seçilme yüzdesi bulunmuyor. Resmî olarak belirleyici çerçeve, TSK ihtiyacına uygun personelin çok kriterli bir değerlendirmeyle seçilmesi.