Yedek Subay ve Astsubay Doğuda Yemek ve Konaklama Ücreti Öder mi?
Yedek subay veya yedek astsubay olarak kıta görevine geçtiğinizde konaklama ve yemek düzeni görev yaptığınız birliğe göre ciddi biçimde değişebilir.
Özellikle sınır hattına yakın, şehir merkezinden uzak veya personelin görev mahallinde sürekli bulunmasını gerektiren birliklerde günlük yaşam, büyükşehirdeki bir karargâh veya merkez birliğinden farklı olabilir.
Askerlik deneyimlerinde bazı görev yerlerinde personelin:
birlik içerisinde kaldığı,
ayrıca kira ödemediği,
yemeklerini birlik içerisinde yediği,
günlük barınma ve yemek masrafının oldukça azaldığı
örnekler aktarılıyor.
Ancak bunu “Doğuya giden yedek personelin yemek ve konaklaması ücretsizdir” şeklinde genellemek doğru değil.
Doğu ve Sınır Bölgelerinde Konaklama Ücretsiz Olabilir mi?
Bazı görev yerlerinde olabilir.
Askerlik deneyimlerinde özellikle personelin görev nedeniyle birlik içerisinde kalmasının gerekli olduğu yerlerde birlik tarafından barınma imkânı sağlandığı örnekler bulunuyor.
Bu durumda personelin ayrıca dışarıdan:
ev kiralaması,
günlük konaklama yeri bulması,
her gün birlik ile ev arasında gidip gelmesi
gerekmeyebilir.
Böyle bir görev düzeninde doğal olarak kişisel kira gideri de oluşmayabilir.
Ancak bu durum bölge adıyla otomatik olarak kazanılan bir hak değil; birliğin görevi, konumu ve konaklama düzeniyle bağlantılıdır.
Sınır Bölgesinde Görev Yapmak Her Şeyin Ücretsiz Olduğu Anlamına mı Gelir?
Hayır.
“Doğuda görev yapıyorum” veya “sınır bölgesindeyim” bilgisi tek başına;
ücretsiz lojman + ücretsiz yemek + tüm günlük giderlerin karşılanması
anlamına gelmez.
Aynı bölgede bulunan iki farklı birlikte bile personelin günlük yaşam düzeni farklı olabilir.
Bir personel birlik içinde kalırken başka bir personel:
garnizon içerisinde ev tutabilir,
askerî konaklama tesisinden yararlanabilir,
dışarıdaki kişisel giderlerini kendisi karşılayabilir.
Dolayısıyla bölgeden çok görev yapılan birliğin gerçek düzenine bakmak gerekir.
Yemek Birlik Tarafından Karşılanabilir mi?
Askerlik deneyimlerinde bazı görev yerlerinde personelin yemeklerini birlik içinde düzenli olarak yediği aktarılıyor.
Özellikle personelin uzun süre görev mahallinde bulunmasını gerektiren birliklerde bu daha sık görülebilir.
Ancak yedek subay ve yedek astsubay statüsünü erbaş ve er statüsüyle karıştırmamak gerekiyor.
MSB'nin güncel askerlik sistemi açıklamalarında er ve erbaş, ihtiyaçları devlet tarafından üstlenilen asker kişiler şeklinde tanımlanırken; yedek subay ve yedek astsubay farklı askerlik statülerinde, 12 aylık hizmet yapan personel olarak düzenleniyor.
Bu nedenle yedek personel açısından günlük giderleri:
“asker olduğum için her şey devlet tarafından karşılanır”
şeklinde düşünmemek gerekir.
Birlik İçinde Yemek Yense Bile Ücret Çıkabilir mi?
Uygulama kullanılan tesisin ve hizmetin niteliğine göre değişebilir.
Özellikle orduevi, askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi gibi sosyal tesislerde mevzuat açıkça ücretli hizmet modelini öngörüyor. Yönetmelikte askerî gazino ve kışla gazinosu, hak sahiplerinin ücret karşılığında barınma, beslenme ve diğer ihtiyaçlarının karşılandığı tesisler olarak tanımlanıyor. Vardiya yatakhaneleri için de aynı şekilde ücret karşılığı konaklama ve beslenme sistemi bulunuyor.
Bu nedenle:
ℹ️ Birlik içerisindeki her yemek veya konaklama imkânı otomatik olarak ücretsiz değildir.
Görev kapsamında doğrudan sağlanan imkânlarla sosyal tesislerden ücret karşılığı yararlanmayı birbirinden ayırmak gerekir.
Şehir Merkezinden Uzak Birliklerde Düzen Neden Değişebilir?
Birliğin bulunduğu yerde personelin dışarıda günlük yaşam kurması pratik olmayabilir.
Örneğin;
yakın yerleşim yerinin uzak olması,
ulaşım imkânlarının sınırlı olması,
görevin personelin sürekli erişilebilir olmasını gerektirmesi,
nöbet ve çalışma düzeninin yoğun olması
birlik içi yaşamı daha işlevsel hâle getirebilir.
Askerlik deneyimlerinde de bu tür görev yerlerinde konaklama ve yemek için dışarıya daha az ihtiyaç duyulduğu aktarılıyor.
Ancak bu, bütün sınır birlikleri için aynı sistemin kullanıldığı anlamına gelmez.
Merkez Birliklerinde Masraflar Daha mı Fazla Olabilir?
Dışarıda konaklayan personel açısından evet.
Yedek subay veya yedek astsubay:
dışarıda ev tutuyorsa kira,
faturalar,
ulaşım,
kişisel alışveriş,
dışarıda tüketilen yemekler
gibi giderleri kendi bütçesinden karşılayabilir.
Buna karşılık birlik içerisinde barınma ve yemek imkânının yoğun olduğu bir görev yerinde bu giderlerden bazıları azalabilir.
Bu yüzden aynı aylığı alan iki personelin ay sonunda yaptığı kişisel harcama birbirinden oldukça farklı olabilir.
“Doğuya Gidersem Para Biriktiririm” Denebilir mi?
Kesin olarak söylenemez.
Bazı askerlik deneyimlerinde sınır veya uzak görev yerlerinde;
kira giderinin olmaması,
birlik içinde daha fazla yemek yenmesi,
dışarıda harcama yapılabilecek yerlerin daha sınırlı olması
nedeniyle personelin daha az para harcadığı aktarılıyor.
Bu nedenle bazı kişiler gerçekten daha fazla para biriktirebilir.
Ancak bu bölgesel garanti değildir.
Başka bir görev yerinde personelin ev kiralaması, ulaşım masrafı yapması veya farklı kişisel giderlerle karşılaşması mümkün.
Dolayısıyla:
“Doğu = masrafsız askerlik”
şeklinde bir hesap yapmak doğru değil.
Görev Yeriniz Belli Olduğunda Neyi Öğrenmelisiniz?
Konaklama planı yapmadan önce şu soruların cevabını öğrenmek faydalı:
Personel birlik içinde mi kalıyor?
Dışarıda ev tutmak mümkün mü?
Birlik içinde yemek düzeni nasıl?
Konaklama için ayrıca ücret veya tesis bedeli var mı?
Garnizon merkezine ulaşım mümkün mü?
Nöbet ve çalışma düzeni dışarıda yaşamaya uygun mu?
Bu bilgiler netleşmeden kira sözleşmesi yapmak veya aylık gider hesabı çıkarmak erken olabilir.
Görev Yerine Göre Olası Düzen
Durum | Olası sonuç |
|---|---|
Birlik içinde barınma sağlanıyor | Kişisel kira gideri olmayabilir |
Yemek birlik hizmeti kapsamında sağlanıyor | Dışarıdaki yemek harcaması azalabilir |
Orduevi/gazino kullanılıyor | Ücret uygulanabilir |
Vardiya yatakhanesi kullanılıyor | Ücretli tesis sistemi söz konusu olabilir |
Dışarıda ev tutuluyor | Kira ve normal ev giderleri personele ait |
Uzak/sınır birliği | Birlik içi yaşam daha yaygın olabilir |
“Doğu görevi” | Tek başına ücretsiz yemek/konaklama garantisi değildir |
Kısaca
Doğu veya sınır bölgelerinde görev yapan yedek subay ve yedek astsubayların bazı birliklerde konaklama ve yemek için çok az kişisel harcama yaptığı deneyimler bulunuyor.
Bu nedenle kaynak deneyimindeki:
“Bazı yerlerde kalacak yere ve yemeğe para vermiyorduk.”
gözlemi kullanılabilir.
Ancak bunu tüm bölge için geçerli kurala dönüştürmemek gerekiyor.
Özellikle askerî gazino, kışla gazinosu ve vardiya yatakhanesi gibi tesisler mevzuatta ücret karşılığı hizmet veren yerler olarak düzenleniyor.
Dolayısıyla en doğru sonuç:
Konaklama ve yemek giderinin ne kadar olacağını görev yaptığınız coğrafyadan çok, birliğin size hangi imkânları hangi şartlarla sağladığı belirler.