Üniversitedeyken Yedek Subaylığı Kariyer İçin Düşünmek Mantıklı mı?

Üniversite yıllarında askerlik çoğu öğrenci için kariyer planının merkezinde yer almaz.

Öncelik genellikle;

• mezun olmak,

• kamuya atanmak,

• yüksek lisans yapmak,

• özel sektörde işe başlamak,

• mesleki sınavlara hazırlanmak

gibi seçeneklere verilir.

Yedek subaylık ise bazen ancak diğer planlar gerçekleşmezse değerlendirilecek bir “sonraki seçenek” gibi görülebilir.

Fakat özellikle dört yıl ve üzeri yükseköğretim mezunları açısından konuya başka bir açıdan bakmak da mümkün:

Yedek subaylık, yalnızca kariyerin önünde duran bir askerlik dönemi değil; yapılan göreve bağlı olarak kariyer başlangıcında kullanılabilecek deneyimler sağlayabilecek 12 aylık bir hizmet dönemi olabilir.

Bu yaklaşım herkes için doğru değildir. Ancak mezuniyet sonrası plan yapılırken göz ardı edilmemesi gereken seçeneklerden biridir.

Yedek Subaylık Neden Genellikle Kariyer Planının Dışında Kalıyor?

Üniversitedeki öğrencilerin önemli bölümü mezuniyet sonrası hayatını doğrudan mesleği üzerinden planlar.

Özellikle kamuya giriş imkânının bulunduğu alanlarda temel plan;

mezuniyet → sınav → atama → mesleğe başlama

şeklinde kurulabilir.

Bu durumda askerlik çoğu zaman ana planın bir parçası değil, mümkün olduğunca ertelenmesi gereken ayrı bir yükümlülük olarak görülebilir.

Özel sektör düşünmeyen bir öğrenci açısından yedek subaylığın sağlayabileceği;

• kurumsal çalışma,

• sorumluluk alma,

• problem çözme,

• insanlarla çalışma,

• farklı bir şehirde yaşam

deneyimleri de kariyer açısından ilk anda çok önemli görünmeyebilir.

Ancak mezuniyet sonrası plan istenildiği gibi ilerlemediğinde bu bakış değişebilir.

Yedek Subaylığı “Son Çare” Olarak Görmek Doğru mu?

Yedek subaylık yalnızca “iş bulamazsam giderim” şeklinde değerlendirilmek zorunda değil.

Bir kişinin zaten yerine getireceği askerlik hizmetini kariyer zamanlamasına bilinçli biçimde yerleştirmesi farklı bir stratejidir.

Örneğin mezuniyet sonrasında;

• henüz kalıcı bir işe başlanmamışsa,

• kamu ataması bekleniyorsa,

• özel sektöre geçiş ihtimali bulunuyorsa,

• askerlik birkaç yıl sonra mevcut işi bölebilecekse

askerliği daha erken tamamlamak düşünülebilir.

Ancak burada önemli bir sınır var:

Yedek subaylık bir kariyer programı değildir. Öncelikle askerlik hizmetidir ve hizmetin nerede, hangi görevde ve hangi şartlarda yapılacağı kişinin kariyer hedeflerine göre şekillendirilmez.

Bu nedenle yedek subaylığı kariyer planına dahil etmek mümkün olsa da sonucu tamamen kontrol etmek mümkün değildir.

Üniversite Mezunları Yedek Subaylığı Nasıl Tercih Edebilir?

Dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğretim mezunları yedek subay aday adayı statüsüne hak kazanır.

Ancak bu statü doğrudan yedek subay olunacağı anlamına gelmez.

MSB’nin güncel esaslarına göre, yedek subay aday adayları arasından Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu sayı kadar kişi yedek subay adayı statüsüne ayrılır. Hizmet süresi ise yedek subaylar için 12 aydır.

Dolayısıyla:

“Üniversiteden mezun oldum, yedek subaylığı seçtim ve kesin asteğmen olacağım.”

şeklinde bir sistem bulunmuyor.

Tercih yapılabilir; fakat nihai statü seçim ve sınıflandırma sonucunda belirlenir.

Yedek Subaylık Özel Sektöre Hazırlık Sağlayabilir mi?

Bazı kişiler açısından sağlayabilir.

Özellikle daha önce düzenli bir işte çalışmamış yeni mezunların CV’sinde çoğunlukla;

• eğitim,

• staj,

• öğrenci projeleri,

• kısa süreli çalışmalar

bulunur.

Yedek subaylık sırasında gerçek görev sorumlulukları üstlenilmişse kişi daha sonra iş görüşmelerinde anlatabileceği farklı örnekler kazanabilir.

Göreve bağlı olarak bunlar;

• iş takibi,

• raporlama,

• planlama,

• ekip veya personelle koordinasyon,

• yoğun zamanlarda karar verme,

• farklı insanlarla iletişim,

• kurumsal hiyerarşi içinde çalışma

gibi alanlarda olabilir.

Bunlar özel sektör deneyimiyle birebir aynı değildir. Ancak özellikle aktarılabilir beceriler açısından anlamlı olabilir.

Kendi Mesleğine Yakın Görev Yapmak Kariyer Açısından Ne Değiştirir?

Yedek subaylık kariyer açısından en fazla, kişinin askerlikteki görevi ile sivil mesleği arasında bağlantı kurulabildiğinde değer kazanabilir.

Örneğin kişinin eğitim aldığı alanla ilişkili bir görevde;

• insanlarla birebir çalışması,

• mesleki bilgi kullanması,

• kurumsal süreç takip etmesi,

• gerçek sorunlarla ilgilenmesi

sonraki iş başvurularında daha kolay anlatılabilir bir deneyime dönüşebilir.

Böyle bir durumda askerlik ile sivil kariyer arasındaki geçiş daha doğal olabilir.

Fakat bu olasılık garanti değildir.

Yedek subay seçimi Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacına göre yapıldığı gibi, sınıflandırma ve görev dağılımı da askerî ihtiyaçlar çerçevesinde şekillenir.

Bu nedenle:

“Bölümüm bu, kesin kendi mesleğimde görev yaparım.”

düşüncesiyle kariyer planı kurmak doğru olmaz.

Atama Beklemek ile Yedek Subaylığı Erken Yapmak Arasında Nasıl Düşünülmeli?

Kamu ataması veya başka bir mesleki yerleştirme bekleyen mezunlar açısından zamanlama önemli olabilir.

Bir tarafta;

atama ihtimalini beklemek ve askerliği ertelemek,

diğer tarafta;

askerliği tamamlayıp sonrasında kamu veya özel sektör seçeneklerine yönelmek

bulunabilir.

Hangisinin daha doğru olduğu;

• beklenen atama ihtimaline,

• yaşa,

• ekonomik duruma,

• tecil süresine,

• özel sektör alternatiflerine,

• lisansüstü eğitim planına

bağlıdır.

Burada tek bir doğru sıra yoktur.

Yedek subaylığı erken yapmak bazı kişiler için askerlik belirsizliğini ortadan kaldırabilirken, başka biri açısından tam da önemli bir kariyer fırsatının bulunduğu dönemde 12 aylık ara anlamına gelebilir.

Askerliği Kariyer Yatırımı Olarak Görmek Ne Kadar Doğru?

Tek başına “kariyer yatırımı” olarak görmek fazla iddialı olabilir.

Çünkü yedek subaylıkta;

• seçilme,

• sınıf,

• görev,

• görev yeri,

• meslekle uyum

tamamen kişinin kontrolünde değildir.

Buna karşılık zaten yerine getirilecek bir askerlik hizmetinin mümkün olduğunca deneyime dönüştürülmeye çalışılması daha gerçekçi bir yaklaşım.

Yani temel soru:

“Yedek subaylık kariyerimi garanti eder mi?”

değil,

“Bu 12 aylık zorunlu hizmeti kariyerime aktarabileceğim deneyimler kazanacak şekilde değerlendirebilir miyim?”

olmalı.

Mezuniyetten Hemen Sonra Yapmanın Olası Avantajları Neler?

Kişisel koşullara göre mezuniyet sonrası askerliği erken yapmak bazı avantajlar sağlayabilir.

Bunların tamamı olasılıktır, otomatik kazanım değildir.

Peki Kariyer Açısından Dezavantajı Olabilir mi?

Evet.

Yedek subaylık 12 aylık hizmettir.

Bu bir yıl içerisinde kişi sivil hayatta;

• sektör deneyimi kazanabilir,

• yüksek lisans yapabilir,

• yabancı dil geliştirebilir,

• mesleki eğitimlere katılabilir,

• güçlü bir işe başlayabilir.

Dolayısıyla yedek subaylığın kariyer getirisi değerlendirilirken alternatif maliyeti de hesaba katılmalı.

Özellikle önünde güçlü bir iş teklifi bulunan veya kariyerinde zaman açısından kritik bir fırsat yakalayan biri için askerliği hemen yapmak en avantajlı seçenek olmayabilir.

Üniversitedeyken Bu Seçeneği Düşünmenin Faydası Ne?

Asıl fayda, mezuniyet gününde ilk kez askerlik planı yapmaya çalışmamak olabilir.

Üniversitenin son dönemlerinde;

• tecil süresi,

• askerlik statüleri,

• kariyer hedefleri,

• kamu ve özel sektör seçenekleri,

• lisansüstü eğitim,

• yedek subaylık ihtimali

birlikte değerlendirilirse mezuniyet sonrası karar daha bilinçli verilebilir.

Yedek subaylık tercih edilmese bile seçeneğin ne anlama geldiğini önceden bilmek planlamayı kolaylaştırır.

Kısaca

Yedek subaylığı yalnızca “diğer kariyer planları olmazsa başvurulacak son seçenek” olarak görmek zorunlu değil.

Dört yıl ve üzeri yükseköğretim mezunları yedek subay aday adayı olabilir; ancak TSK ihtiyacı kadar kişi yedek subay statüsüne ayrılır ve hizmet süresi 12 aydır.

Göreve bağlı olarak bu dönem;

kurumsal çalışma, sorumluluk, problem çözme ve insan ilişkileri açısından ilk ciddi deneyimlerden birine dönüşebilir.

Özellikle askerlikte yapılan görev kişinin sivil mesleğine yakınsa, deneyimin sonraki kariyere aktarılması daha kolay olabilir.

Ancak yedek subaylık seçiminden mesleğe uygun görevlendirmeye kadar hiçbir aşama yalnızca kişinin kariyer planına göre belirlenmez.

Bu nedenle en dengeli yaklaşım:

Yedek subaylığı ne kariyerin önünde kesin bir kayıp ne de otomatik bir kariyer yatırımı olarak görmek; mezuniyet sonrası seçeneklerden biri olarak bilinçli biçimde değerlendirmektir.