Yedek subaylıkta insan ilişkilerinin önemli bir bölümü yalnızca komutanlarla veya diğer rütbeli personelle kurulmaz.
Aynı dönemde veya birbirine yakın tarihlerde göreve başlayan diğer asteğmenler de askerlik deneyiminin önemli parçalarından biri hâline gelebilir.
Avukatlık, sağlık, RDM veya tamamen farklı görev alanlarında bulunan kişiler aynı işi yapmasa bile ortak bir noktada buluşabilir:
Benzer yaşlarda olmak, aynı askerlik statüsünden geçmek ve birbirine oldukça benzeyen belirsizlikleri yaşamak.
Bu ortaklık bazen sivil hayatta çok daha uzun zamanda kurulabilecek bir yakınlığın askerlik içerisinde oldukça hızlı oluşmasını sağlayabilir.
Asteğmenler Arasında Yakınlık Neden Hızlı Oluşabiliyor?
Yedek subaylar farklı üniversitelerden, şehirlerden ve mesleklerden gelebilir.
Fakat birlik içerisinde karşılaştıklarında çoğu zaman aynı dönemin ortak sorunlarıyla uğraşırlar:
yeni görev yerine alışmak,
askerî düzeni öğrenmek,
günlük işleyişi çözmek,
komuta ilişkilerini anlamak,
yeni bir şehirde yaşam kurmak,
kalan askerlik süresini planlamak.
Bu ortak deneyim, meslekler farklı olsa bile iletişimi kolaylaştırabilir.
Bir avukat ile sağlık alanında görev yapan bir asteğmenin mesleki işleri tamamen farklı olabilir. Ancak ikisi de yeni göreve başlayan yedek subay olarak benzer soruları yaşamış olabilir.
Bu nedenle bazı askerlik deneyimlerinde “asteğmen arkadaşlığı”, mesleki benzerlikten çok ortak süreç üzerinden gelişebiliyor.
Farklı Görevlerdeki Asteğmenler Birbirine Nasıl Destek Olabilir?
Destek her zaman aynı işi öğretmek anlamına gelmez.
Farklı görevlerde bulunan asteğmenler birbirlerine;
birlikteki günlük düzen,
kimle hangi konuda görüşüleceği,
hangi işlemlerin nasıl yürüdüğü,
görev yerindeki yaşam,
ulaşım ve günlük ihtiyaçlar,
karşılaşılan pratik sorunlar
konusunda yardımcı olabilir.
Böylece meslekleri farklı olsa bile askerlik hayatına ilişkin ortak bilgi paylaşılabilir.
Özellikle kişinin görev yerine yeni geldiği ilk günlerde, resmî prosedürlerin dışında kalan günlük ayrıntılar oldukça değerli hâle gelebilir.
Sizden Önce Gelen Asteğmenin Bilgisi Neden Bu Kadar Değerli?
Yeni bir görev yerine geldiğinizde teorik olarak görevinizin ne olduğunu bilmeniz, günlük işleyişin tamamını bildiğiniz anlamına gelmez.
Sizden önce birkaç ay geçirmiş bir asteğmen ise artık;
birliğin çalışma biçimini,
günlük rutini,
hangi işlemin ne kadar sürdüğünü,
kimlerle koordinasyon gerektiğini,
görev yerinin pratik özelliklerini,
sık karşılaşılan sorunları
deneyimlemiş olabilir.
Bu nedenle yeni gelen bir kişinin haftalar içerisinde kendi başına öğreneceği birçok ayrıntı, deneyimli bir asteğmenin birkaç konuşmasıyla çok daha hızlı aktarılabilir.
Askerlik deneyimlerinde bunun değeri özellikle göreve ilk başlanılan dönemde daha net hissedilebiliyor.
Resmî Eğitim ile Tecrübeli Asteğmenden Gelen Bilgi Aynı Şey mi?
Hayır.
Bu iki bilgi türünü birbirinden ayırmak gerekir.
Yedek subay adayları eğitimlerini başarıyla tamamladıktan sonra asteğmen rütbesine naspedilir ve toplam 12 aylık askerlik hizmetine tabi olur.
Sınıf ve eğitim merkezindeki eğitim askerî hizmetin resmî bölümüdür.
Tecrübeli bir asteğmenin aktardığı bilgiler ise daha çok:
“Buradaki günlük hayat fiilen nasıl işliyor?”
sorusuna cevap verebilir.
Dolayısıyla arkadaşlardan aktarılan deneyim;
resmî emir yerine geçmez,
mevzuat oluşturmaz,
komutan talimatının önüne geçmez.
Ancak kişinin yeni görev ortamını daha hızlı anlamasını sağlayabilecek pratik deneyim aktarımı olabilir.
Yeni Gelen Asteğmen İçin İlk Dönem Neden Daha Zor Olabilir?
Görev yerine ilk geldiğinizde birçok şey aynı anda yenidir.
Yeni kişi;
görevini,
çalışma arkadaşlarını,
doğrudan çalışacağı personeli,
şehri,
günlük düzeni
aynı anda öğrenmeye çalışabilir.
Bu nedenle başlangıç döneminde küçük bilgiler bile büyük fark yaratabilir.
Örneğin tecrübeli bir asteğmenin:
“Bu işi şu şekilde takip ediyoruz.”
veya
“Bu konuda önce şu kişiyle görüşmen daha doğru olur.”
şeklindeki basit yönlendirmesi bile yeni gelen kişinin gereksiz deneme-yanılma yaşamasını azaltabilir.
Birkaç Ay Sonra Yeni Gelen Kişi Nasıl Tecrübeli Hâle Geliyor?
Asteğmenler arasındaki bilgi aktarımının en ilginç taraflarından biri burada ortaya çıkıyor.
Bugün yeni gelen ve her şeyi soran kişi, birkaç ay sonra aynı birliğin işleyişini öğrenmiş oluyor.
Bazı deneyimlerde üç ay gibi bir süre geçtikten sonra, başlangıçta birçok konuda yardım alan kişinin artık kendisinden sonra gelen asteğmene bilgi aktaran kişi hâline gelebildiği görülüyor.
Böylece roller değişiyor:
Yeni gelen
→ öğrenen asteğmen
→ tecrübe kazanan asteğmen
→ yeni gelene bilgi aktaran asteğmen
Bu süreç resmî bir eğitim sistemi olmak zorunda değil.
Çoğu zaman günlük hayatın içerisinde doğal biçimde oluşuyor.
“Asteğmen Döngüsü” Nasıl Oluşuyor?
Yedek subaylık süreli bir askerlik hizmeti olduğu için birlik içerisindeki kişiler sürekli aynı kalmaz.
Bir asteğmen göreve gelir.
O sırada kendisinden önce gelmiş ve birliği daha iyi tanıyan kişiler vardır.
Onlardan bilgi alır.
Zaman geçtikçe önceki dönemdekiler terhis olur veya görev sürelerinin sonuna yaklaşır.
Bu kez yeni bir asteğmen gelir.
Birkaç ay önce:
“Burada işler nasıl yürüyor?”
diye soran kişi artık:
“Sana anlatayım.”
diyen kişiye dönüşür.
Bu nedenle bazı birliklerde nesilden nesile aktarılan küçük fakat oldukça işlevsel bir asteğmen hafızası oluşabilir.
Bilgi Aktarımı Birliğe Uyum Süresini Kısaltabilir mi?
Evet, bazı durumlarda ciddi biçimde kısaltabilir.
Yeni görev yerinin bütün ayrıntılarını sıfırdan keşfetmek yerine daha önce aynı süreçten geçen birinin deneyiminden yararlanmak;
daha az hata yapılmasını,
işlerin daha hızlı öğrenilmesini,
gereksiz stresi azaltmayı,
günlük düzene daha hızlı alışmayı
sağlayabilir.
Bu özellikle yapılan görevin kendisinden çok birliğin yerel çalışma düzeninin öğrenilmesinde faydalı olabilir.
Ancak aktarılan her kişisel bilgi doğru veya güncel kabul edilmemelidir.
Emir, prosedür veya mevzuatla ilgili konularda resmî talimat esas alınmalıdır.
Asteğmen Dayanışması Diğer Zorlukları Daha Kolay Hâle Getirebilir mi?
Bazı deneyimlerde evet.
Görev sırasında başka personelle iletişim problemi yaşandığında, iş yoğunluğu arttığında veya askerlik psikolojik olarak yorucu hâle geldiğinde benzer süreçten geçen arkadaşların bulunması önemli olabilir.
Asteğmenler birbirleriyle;
yaşadıkları problemi konuşabilir,
farklı bakış açıları paylaşabilir,
daha önce benzer bir durum yaşayan arkadaşlarından fikir alabilir,
birbirlerini sakinleştirebilir.
Bu, askerî hiyerarşiyi değiştiren bir durum değildir.
Ancak kişinin kendisini tek başına mücadele ediyor gibi hissetmesini azaltabilir.
İyi Bir Asteğmen Grubu Askerlik Deneyimini Değiştirebilir mi?
Değiştirebilir.
Kişinin yanında güvenebildiği ve anlaşabildiği birkaç arkadaşın bulunması özellikle ailesinden ve mevcut sosyal çevresinden uzakta görev yaptığı dönemlerde önemli olabilir.
Birlikte;
yemek yemek,
görev sonrası konuşmak,
yeni görev yerine alışmak,
askerlikle ilgili sorunları paylaşmak
günlük hayatı daha kolay hâle getirebilir.
Ancak her birlikte aynı yakınlığın oluşacağı söylenemez.
İnsan ilişkileri yedek subaylığın önceden garanti edilemeyen değişkenlerinden biridir.
Her Asteğmen Grubunda Aynı Dayanışma Oluşur mu?
Hayır.
Aynı yaş grubunda veya aynı statüde olmak insanların mutlaka yakın arkadaş olacağı anlamına gelmez.
Kişilikler, çalışma biçimleri, görevler ve beklentiler farklı olabilir.
Bazı gruplarda güçlü arkadaşlıklar oluşabilirken başka bir dönemde kişiler daha bireysel hareket edebilir.
Dolayısıyla:
“Yedek subay olursanız mutlaka çok güçlü bir asteğmen grubu oluşur.”
demek doğru değildir.
Daha doğru ifade şudur:
Ortak sürecin varlığı yakınlık kurmayı kolaylaştırabilir; ilişkinin nasıl gelişeceğini ise insanlar belirler.
Bu Bilgi Döngüsünün En İlginç Tarafı Ne?
Belki de kişinin ne kadar hızlı rol değiştirdiğini fark etmesidir.
İlk günlerde sizden birkaç ay önce gelen biri oldukça tecrübeli görünür.
Birliğin işleyişini bilir, sorularınıza cevap verir ve size yol gösterir.
Aradan zaman geçer.
Bir gün yeni biri gelir ve birkaç ay önce sizin sorduğunuz soruların neredeyse aynısını size sormaya başlar.
O noktada askerlik içerisinde fark etmeden ne kadar çok şey öğrendiğinizi görebilirsiniz.
Bu nedenle asteğmenler arasındaki bilgi aktarımı yalnızca yeni gelen için faydalı değildir.
Bilgiyi aktaran kişinin kendi gelişimini fark etmesini de sağlayabilir.
Kısaca
Yedek subaylıkta diğer asteğmenlerle kurulan ilişki, askerlik deneyiminin oldukça değerli fakat önceden tahmin edilmesi zor parçalarından biri olabilir.
MSB'nin güncel sisteminde yedek subaylık 12 ay süreli askerlik hizmetidir ve eğitimini başarıyla tamamlayan yedek subay adayları asteğmen rütbesine naspedilir.
Bu süre boyunca farklı tarihlerde göreve başlayan asteğmenler arasında doğal bir bilgi aktarımı oluşabilir.
Önce gelen anlatır.
Yeni gelen öğrenir.
Birkaç ay geçer.
Yeni gelen tecrübeli hâle gelir.
Sonra o da kendisinden sonra gelene anlatır.
Bu döngü özellikle günlük işleyişi, görev yerini ve birliğin pratiklerini öğrenmede önemli olabilir.
Üstelik iyi bir asteğmen grubu yalnızca bilgi sağlamaz.
Diğer insan ilişkilerinin zorlaştığı dönemlerde kişinin yanında aynı süreci gerçekten anlayan bir arkadaş çevresi de oluşturabilir.