Yedek subaylıkta kura günü yalnızca hangi şehirde görev yapılacağının öğrenildiği teknik bir işlem değildir.
Bazı adaylar beklediğine yakın bir görev yeriyle karşılaşırken bazıları hayatında hiç düşünmediği bir şehir veya ilçeye atanabilir. Birkaç saniye önce belirsiz olan önümüzdeki aylar, kura sonucuyla birlikte bir anda somutlaşır.
Bu yüzden aynı salondan çıkan kişiler arasında bile birbirinden tamamen farklı duygular görülebilir.
Bazı askerlik deneyimlerinde kura sonrasındaki ilk yemek sırasında bile bunun etkisi açık biçimde hissedilebiliyor: normalde birlikte sıraya giren grubun önemli bir bölümünün ortalıkta olmadığı, bazı kişilerin çıkan görev yerine üzülerek bir kenara çekildiği aktarılıyor.
Bu elbette her kura döneminde herkesin yaşayacağı bir tablo değil. Ancak görev yeri sonucunun psikolojik etkisini oldukça iyi anlatıyor.
Kura Sonrası İlk Tepki Neden Bu Kadar Güçlü Olabilir?
Çünkü görev yeri yalnızca bir şehir adı değildir.
Sonuç açıklandığında aday aynı anda şunları düşünmeye başlayabilir:
Aileme ne kadar uzak?
Ulaşım nasıl olacak?
Nasıl bir şehir?
İklimi nasıl?
Sosyal hayat nasıl?
Nasıl bir birlikte görev yapacağım?
Önümdeki aylar burada nasıl geçecek?
Dolayısıyla küçücük bir kura kâğıdı veya açıklanan tek bir yer adı, kişinin zihninde çok daha büyük bir değişikliğin başlangıcına dönüşebilir.
Özellikle beklenen bölge ile çıkan yer arasında büyük fark varsa ilk tepkinin şaşkınlık veya hayal kırıklığı olması olağandır.
Yemek Sırasında Takımın Yarısının Ortada Olmaması Ne Anlatıyor?
Bazı yedek subaylık deneyimlerinde kura sonrasında günlük düzen hemen devam eder.
Yemek saati gelir, sıra oluşturulur, herkes normal programa dönmeye çalışır.
Fakat o gün ortam artık birkaç saat önceki ortam değildir.
Bir deneyimde, yemek sırasına gelindiğinde normalde bulunan kişi sayısının yaklaşık yarısının görünmediği; bazı adayların kura sonucuna üzüldüğü için bir kenara çekildiği aktarılıyor.
Bu ayrıntı, kura gününün etkisini oldukça somut biçimde gösteriyor.
Çünkü aynı anda;
bir kişi istediği yere yakın bir sonuç aldığı için rahatlayabilirken, başka biri hiç düşünmediği bir görevlendirmeyi anlamlandırmaya çalışıyor olabilir.
Bu nedenle kura sonrası ilk saatlerde ortaya çıkan duygusal tepkiyi doğrudan:
“İyi yer çıktı” veya “kötü yer çıktı”
şeklinde değerlendirmek çoğu zaman yetersiz kalır.
Bir Anda Türkiye'nin Çok Farklı Bir Bölgesine Gitmek Mümkün mü?
Görev yeri listeleri adayın sınıfı, branşı, mesleği, ihtisası ve ilgili dönemdeki kadro ihtiyaçları çerçevesinde oluşturulur. Güncel Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliğinin 39'uncu maddesi, yedek subay ve yedek astsubay adaylarının eğitim sonrasındaki ilk atamalarının ilgili görev yeri listeleri üzerinden kura esasına göre yapılmasını düzenliyor.
Bu nedenle kura listesindeki seçenekler kişinin yaşadığı şehre veya alıştığı bölgeye göre hazırlanmaz.
Örneğin İstanbul'un merkezinde hayatını sürdüren bir aday açısından Hakkâri gibi coğrafi ve günlük yaşam koşulları oldukça farklı bir bölgenin gündeme gelmesi, çok büyük bir değişim anlamına gelebilir.
Buradaki İstanbul–Hakkâri örneği olası coğrafi değişimin büyüklüğünü anlatmak için kullanılmalıdır; her adayın kura havuzunda Türkiye'deki her şehir bulunmaz. Kura listesi ilgili sınıf, branş ve kadro ihtiyaçlarına göre oluşur.
Görev Yeri Kurası Neden Kontrol Kaybı Hissi Yaratıyor?
Sivil yaşamda insanların önemli kararlarının büyük bölümü en azından belli ölçüde kendi tercihleriyle şekillenir.
Kişi;
hangi şehirde yaşayacağına,
hangi işe başvuracağına,
hangi eve taşınacağına,
hangi kariyer fırsatını değerlendireceğine
kendisi karar vermeye çalışır.
Yedek subaylık kurasında ise kuradan muaf tutulmayan aday için görev yerinin belirlenmesinde kura önemli rol oynar.
Güncel düzenlemede ilgili sınıf veya branş grubunun başarı durumuna göre ilk yüzde 10'luk kısmı belirli koşullarla kuradan muaf tutulabilirken, kalan adayların ilk görev yerleri kendileri için oluşturulan listeden kura yöntemiyle belirlenir.
Bu nedenle aday:
“Askerlik yapacağımı biliyordum ama nerede yaşayacağımı bilmiyordum.”
duygusunu yaşayabilir.
Kötü Hissettiren İlk Sonuç Sonradan Değişebilir mi?
Evet.
Kura anındaki ilk tepki ile birkaç ay sonraki değerlendirme aynı olmak zorunda değildir.
İnsan henüz gitmediği bir yer hakkında çoğunlukla;
şehir ismi,
uzaklık,
haritadaki konum,
çevreden duyduğu bilgiler
üzerinden fikir yürütür.
Oysa gerçek askerlik deneyimini;
yaptığı görev,
birlikteki insanlar,
çalışma ortamı,
komuta ilişkileri,
kaldığı yer,
sosyal çevre,
kişisel uyum
birlikte şekillendirir.
Bu nedenle ilk anda çok olumsuz görünen bir görev yeri sonradan değerli bir deneyime dönüşebileceği gibi, ilk anda çok cazip görünen bir şehir de kişinin beklediği askerliği sunmayabilir.
Şehir İsmi Tek Başına İyi veya Kötü Görev Yeri Anlamına Gelir mi?
Hayır.
Aynı şehir içerisindeki iki farklı görev bile birbirinden oldukça farklı olabilir.
Bir aday için ailesine yakınlık en önemli avantajken başka biri;
mesleğine yakın görev yapmayı,
daha sakin bir yerde yaşamayı,
daha fazla para biriktirebilmeyi,
farklı bir coğrafya görmeyi
daha değerli bulabilir.
Bu nedenle yalnızca büyükşehir-küçük şehir veya doğu-batı ayrımı üzerinden kesin bir sıralama yapmak doğru değildir.
Askerlik yapanların paylaşımlarında şehir kadar birliğin ve görevin niteliğinin de deneyimi değiştirdiği görülebilir.
Büyükşehirden Uzak Bir Görev Yeri Neden Daha Sert Hissedilebilir?
Hayatının büyük bölümünü büyükşehirde geçiren biri için günlük yaşamda doğal kabul edilen birçok şey bir anda değişebilir.
Örneğin;
ulaşım seçenekleri,
sosyal hayat,
iklim,
alışveriş imkânları,
aileye ulaşma süresi,
hafta sonu rutini
farklılaşabilir.
Özellikle kura sonucu daha önce hiç yaşanmamış bir coğrafya çıktığında kişinin ilk tepkisi yalnızca askerî göreve değil, tüm yaşam düzeninin değişmesine yönelik olabilir.
Bu nedenle kura sonucuna üzülen birini yalnızca:
“Şehri beğenmedi.”
şeklinde değerlendirmek eksik olur.
Kişi aslında önündeki ayların nasıl geçeceğini henüz bilmediği için belirsizlik yaşayabilir.
Kura Sonrası Moral Bozukluğu Normal mi?
Görev yeri beklentisi karşılanmadığında geçici moral bozukluğu yaşanabilir.
Özellikle kişi;
ailesine yakın kalmayı bekliyorsa,
belirli bir şehir umuyorsa,
ulaşımı kolay bir görev yeri istiyorsa,
kurada çıkan bölge hakkında olumsuz önyargılara sahipse
ilk tepki daha güçlü olabilir.
Askerlik deneyimlerinde bazı adayların kura sonrasında arkadaşlarından uzaklaşıp bir süre tek başına kalmayı tercih ettiği aktarılabiliyor.
Ancak ilk birkaç saatte verilen tepki, askerlik döneminin tamamının nasıl geçeceğini göstermez.
Görev yeri sonucu ile gerçek görev yeri deneyimi birbirinden farklı şeylerdir.
Kura Sonucu Askerlik Deneyimini Gerçekten Bu Kadar Değiştirebilir mi?
Değiştirebilir.
Yedek subaylık güncel sistemde 12 aylık askerlik hizmetidir.
Eğitim tamamlandıktan sonra hizmetin önemli bölümü asıl görev yerinde geçirilebildiği için kura sonucu;
yaşayacağınız çevreyi,
günlük rutininizi,
birlikte çalışacağınız insanları,
aileye olan mesafenizi,
sosyal yaşamınızı
önemli ölçüde etkileyebilir.
Bu nedenle kura günü birkaç dakikalık bir işlem olsa da sonucu aylar boyunca hissedilebilir.
Belirsizlik Yedek Subaylığın Deneyim Tarafını da Güçlendirebilir mi?
Bazı kişiler açısından evet.
Önceden planlanmamış bir şehirde yaşamak, kişinin kendi isteğiyle muhtemelen seçmeyeceği bir deneyimin içine girmesine neden olabilir.
Bu süreç;
farklı insanları tanımayı,
yeni çevreye adapte olmayı,
alışılmış düzenin dışına çıkmayı,
bağımsız problem çözmeyi,
Türkiye'nin başka bir bölgesini tanımayı
beraberinde getirebilir.
Bu durum kura belirsizliğini otomatik olarak olumlu hâle getirmez.
Ancak askerlik bittikten sonra bazı kişilerin en çok hatırladığı şeylerden biri, tam da başlangıçta istemediği veya hiç beklemediği bu değişiklik olabilir.
Kura Gününe Nasıl Bir Beklentiyle Girilmeli?
En sağlıklı yaklaşım yalnızca birkaç tercih edilen şehre odaklanmamak olabilir.
Çünkü kura havuzunun içeriği hizmet ihtiyacına, sınıfa, branşa ve ilgili dönemin kadro durumuna göre şekillenir.
Bu nedenle adayın zihinsel olarak:
“İstediğim şehir çıkacak mı?”
sorusunun yanında,
“Hiç düşünmediğim bir yer çıkarsa buna uyum sağlayabilir miyim?”
sorusunu da değerlendirmesi gerekir.
Yedek subaylığın belirsizlik tarafı tam olarak burada başlar.
Kısaca
Yedek subaylıkta kura sonrasında yaşananlar yalnızca görev yerinin öğrenilmesinden ibaret değildir.
Bazı askerlik deneyimlerinde kura sonrasındaki yemek sırasında bile grubun belirgin biçimde dağıldığı, sonuçtan memnun olmayan adayların bir köşeye çekildiği görülebiliyor.
Çünkü kura:
bir şehir isminden çok daha fazlasını belirliyor.
Güncel düzenlemeye göre yedek subayların eğitim sonrasındaki ilk görev yerleri sınıf, branş, meslek, ihtisas ve ilgili kadro görev yerleri çerçevesinde belirleniyor; kuradan muaf olmayan adaylarda kura sistemi devreye giriyor.
Dolayısıyla büyükşehirde yaşayan bir kişi, bir anda alıştığından tamamen farklı bir coğrafyada görev yapma ihtimaliyle karşılaşabilir.
İlk tepki şaşkınlık veya üzüntü olabilir.
Fakat askerlik deneyiminin nasıl hatırlanacağını yalnızca kura kâğıdında yazan şehir değil, o şehirde yaşanan aylar belirler.