Askerlikte yaşanan deneyimi tek bir faktör belirlemiyor. Görev yeri, yapılan iş, birlikteki düzen, sosyal imkânlar ve çevredeki insanlar gibi pek çok değişken aynı anda etkili olabiliyor.
Bunların önemli bir bölümü ise kişinin doğrudan kontrol edebildiği şeyler değil.
Bu nedenle askerlik sürecinde bazen koşulları değiştirmekten çok, hangi koşulların değiştirilemeyeceğini fark etmek ve kendi kontrol alanına odaklanmak önem kazanabiliyor.
Doğrudan Amir Askerlik Deneyimini Ne Kadar Etkileyebilir?
Görev deneyimlerinde en belirleyici unsurlardan biri doğrudan çalışılan amir olabiliyor.
Görevini yapması için personele alan tanıyan, beklentilerini açık şekilde ifade eden ve iş düzenini sağlıklı kuran bir amir günlük çalışma hayatını daha yönetilebilir hâle getirebilir.
Buna karşılık aşırı kontrolcü bir çalışma düzeni veya görev sorumluluğunun yerine getirilmesini zorlaştıran bir yönetim biçimi, aynı işi çok daha yorucu hissettirebilir.
Bu nedenle aynı görevi yapan iki kişinin deneyimi, çalıştıkları amir ve işleyiş nedeniyle birbirinden oldukça farklı olabilir.
Hangi Değişkenleri Kontrol Etmek Zordur?
Askerlik sürecinde kişinin tercih edemediği veya doğrudan değiştiremediği birçok unsur bulunabilir.
Bunlar arasında;
görev yapılan birlik,
görev yeri,
birlikteki çalışma düzeni,
doğrudan çalışılan kişiler,
verilen sorumlulukların niteliği,
günlük iş temposu,
sosyal ve coğrafi şartlar
yer alabilir.
Askerlik deneyimlerinde bu belirsizlik bazen “fanustan ne çıkarsa onunla devam etmek” şeklinde tarif ediliyor.
Bu ifade, kişinin sürecin bütün şartlarını önceden belirleyemediğini oldukça açık biçimde anlatıyor.
Kontrol Edilemeyen Bir Durumla Karşılaşınca Ne Değişebilir?
Koşullar her zaman değiştirilemese de kişinin o koşula verdiği tepki değişebilir.
Bu, zor bir görevin kolay olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde kötü bir çalışma düzenini olumlu düşünerek ortadan kaldırmak da mümkün değildir.
Ancak sürekli değiştirilemeyecek bir duruma odaklanmak ile mevcut koşullar içinde yapılabilecek şeylere yönelmek arasında önemli bir fark bulunabilir.
Örneğin kişi;
kendi görevini mümkün olduğunca düzenli yürütmeye,
günlük rutinini oluşturmaya,
boş zamanını değerlendirmeye,
kişisel hedeflerini korumaya,
yaşadığı deneyimden ne çıkarabileceğine
odaklanabilir.
Bakış Açısı Askerlik Deneyimini Gerçekten Değiştirir mi?
Belirli ölçüde evet.
Aynı koşullarda bulunan iki kişi yaşadıklarını tamamen farklı değerlendirebilir.
Bir kişi sürekli değiştiremeyeceği unsurlara odaklanırken başka biri mevcut şartları kabul edip kendi kontrol edebildiği alanlarda daha düzenli bir yaşam kurmaya çalışabilir.
Burada karakter, beklenti, kabulleniş ve kişinin olayları yorumlama biçimi devreye giriyor.
Bu yaklaşım, sorunların olmadığı anlamına gelmez. Ancak yaşanan sürecin kişinin zihninde nasıl şekillendiğini etkileyebilir.
Her Şeyi Kabullenmek mi Gerekir?
Hayır.
Bakış açısını değiştirmek ile her koşulu sorgulamadan kabul etmek aynı şey değildir.
Görevle ilgili çözülebilecek bir problem varsa uygun yollarla çözüm aramak, düzenlenebilecek bir konu varsa düzenlemeye çalışmak gerekir.
Asıl ayrım, değiştirilebilecek sorunlarla kişinin doğrudan kontrolünde olmayan koşulları birbirinden ayırabilmekte ortaya çıkıyor.
Kontrol edilemeyen her unsurla sürekli mücadele etmek süreci daha yorucu hâle getirebilirken, kontrol edilebilen alanlara yönelmek daha dengeli bir yaklaşım sağlayabilir.
Kısaca
Askerlikte birçok değişken kişinin seçimi dışında gelişebilir.
Doğrudan amiriniz, görev düzeniniz, bulunduğunuz yer veya günlük çalışma şartlarınız deneyiminizi ciddi biçimde etkileyebilir.
Ancak bütün bu değişkenlerin yanında kişinin kontrol edebildiği bir alan daha vardır: yaşadığı deneyime nasıl yaklaştığı.
Koşulların tamamını seçmek mümkün olmayabilir. Fakat hangi konulara enerji harcanacağı, hangi alanların geliştirileceği ve yaşanan sürecin nasıl değerlendirileceği kişiden kişiye değişebilir.