Yedek subay eğitiminde başarı sıralamasında üst sıralarda yer almak doğal olarak önemli görülüyor. Bunun en somut nedenlerinden biri, görev yerinin belirlenmesi sırasında sağladığı avantaj.
Ancak askerlik deneyimi yalnızca “istediğim yere gittim mi?” sorusundan ibaret değil.
Bazen kişinin seçmeyeceği bir görev yeri, yıllar sonra dönüp baktığında askerlik sürecinin en değerli taraflarından birine dönüşebiliyor.
İlk %10’a Girmek Görev Yeri Açısından Ne Sağlıyor?
Güncel Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği’ne göre yedek subay ve yedek astsubay adaylarının ilk atamalarında, kura ile yapılacak atamalarda başarı düzeyine göre mevcudun %10’una karşılık gelen bölüm kuradan muaf tutuluyor. Görev yerleri de kişinin sınıfı, branşı, mesleği veya ilgili kura listesi çerçevesinde belirleniyor.
Dolayısıyla ilk %10’a girmek önemli bir avantaj.
Ancak bu avantaj:
“Türkiye’de istediğim herhangi bir şehri seçebilirim”
anlamına gelmiyor.
Tercih imkânı, ilgili aday için mevcut olan görev yerleriyle sınırlı.
İlk %10’a Girememek Neden Başta Hayal Kırıklığı Yaratabilir?
Görev yeri konusunda daha fazla söz sahibi olmak isteyen biri için ilk %10 doğal bir hedef hâline gelebilir.
Bu nedenle eğitim döneminde kişi;
daha yüksek başarı sırası elde etmeye,
kuradan muaf kalmaya,
görev yeri üzerindeki belirsizliği azaltmaya
fazlasıyla odaklanabilir.
Özellikle nereye gideceğini önceden bilememek, kura anını daha stresli hâle getirebilir.
Fakat kura sonucunun nasıl bir askerlik deneyimine dönüşeceğini o anda bilmek mümkün değildir.
Kura ile Gelen Belirsizlik Bazen Avantaja Dönüşebilir mi?
Evet, kişisel deneyimlerde böyle bir sonuç ortaya çıkabilir.
Paylaşılan deneyimde ilk %10’a girilememiş ve görev yeri kura sonucunda belirlenmişti. Geriye dönüp bakıldığında ise bu durum pişmanlık yerine memnuniyetle değerlendiriliyor.
Çünkü farklı bir görev yeri seçilmiş olsaydı;
farklı insanlarla tanışılabilir,
farklı bir görev yapılabilir,
sosyal yaşam tamamen değişebilir,
askerlikten çıkarılan kişisel deneyim başka bir yönde gelişebilirdi.
Hangisinin daha iyi olacağını sonradan bile kesin olarak söylemek mümkün değil.
“İyi ki İlk %10’a Girememişim” Demek Ne Anlama Geliyor?
Bu ifade, ilk %10’a girmenin kötü olduğu anlamına gelmiyor.
Görev yeri üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmak hâlâ önemli bir avantaj.
Buradaki asıl nokta, gerçekleşen sonucun kişiye beklemediği kadar iyi bir deneyim kazandırması.
Paylaşılan deneyimde kişi bugün aynı süreci tekrar yaşasa kura belirsizliğine yeniden girmeyi tercih edeceğini, ancak bu kez mutlaka ilk %10’a girmek için kendisini aynı ölçüde zorlamayacağını belirtiyor.
Yani sonradan oluşan düşünce şu:
“Kontrolü kaybetmek sandığım kadar kötü bir sonuç doğurmadı.”
Başarı İçin Kendini Fazla Zorlamak Gerekir mi?
Başarılı olmaya çalışmak ile belirli bir sıralamayı tek doğru sonuç olarak görmek aynı şey değil.
İlk %10’a girmek görev yeri konusunda avantaj sağlayabilir. Bu nedenle hedeflenmesi anlaşılır bir durum.
Ancak ilk %10 dışında kalmak da otomatik olarak kötü bir görev yeri veya kötü bir askerlik deneyimi anlamına gelmez.
Kura sonucunda çıkan;
şehir,
birlik,
görev,
çalışma düzeni,
arkadaş çevresi
kişinin başlangıçta tahmin edemeyeceği olumlu taraflar ortaya çıkarabilir.
Görev Yerini Seçebilmek mi, Belirsizliğe Açık Olmak mı?
Bunun tek bir doğru cevabı yok.
Bazı kişiler için mümkün olduğunca fazla kontrol sahibi olmak daha rahatlatıcıdır. Başka biri ise sonradan, hiç planlamadığı bir yere gitmiş olmanın hayatındaki en farklı deneyimlerden birini oluşturduğunu düşünebilir.
Bu nedenle ilk %10’un sağladığı avantaj ile kura deneyiminin sonucu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
İlk %10 avantajdır; ancak ilk %10 dışında kalmak başarısız bir askerlik deneyiminin habercisi değildir.
Kısaca
Yedek subaylıkta ilk %10’a girmek, güncel atama sisteminde görev yeri belirleme sürecinde önemli bir avantaj sağlıyor.
Ancak askerlikte sonuçları yalnızca başlangıçtaki hedeflerle değerlendirmek her zaman mümkün değil.
Kura kişinin hiç düşünmediği bir görev yerine götürebilir ve o görev yeri sonradan “iyi ki burası çıkmış” denilen bir deneyime dönüşebilir.
Bu nedenle paylaşılan kişisel deneyimin sonucu oldukça net:
İlk %10’a girememek başlangıçta istenmeyen bir sonuç olsa da sonradan memnun olunan bir tesadüfe dönüşebilir.