Yedek Subaylık Problem Çözme ve İnsan İlişkilerini Geliştirir mi?

Yedek subaylık yalnızca askerlik hizmetini tamamlamaktan ibaret bir dönem olmayabilir. Özellikle üniversiteden yeni mezun olmuş ve henüz uzun süreli çalışma hayatına girmemiş kişiler açısından, çok kısa sürede farklı sorumluluklarla karşılaşılan yoğun bir deneyim hâline gelebilir.

Günlük hayatta yıllar içerisinde edinilebilecek bazı beceriler askerlik ortamında çok daha kısa sürede sınanabilir:

• problem çözmek,

• farklı karakterlerle iletişim kurmak,

• üstlerle çalışmak,

• sorumluluğu verilen kişileri takip etmek,

• yeni bir çevreye uyum sağlamak,

• zaman ve görev yönetmek.

Bunların hiçbiri askerlik yapan herkeste otomatik olarak gelişmez. Ancak yedek subaylık deneyimlerinde, kişinin alışık olmadığı insanlarla ve koşullarla doğrudan karşılaşmasının önemli bir öğrenme alanı oluşturabildiği görülüyor.

Bir Anda Çok Fazla Sorumlulukla Karşılaşmak

Üniversite hayatında kişinin sorumlulukları çoğunlukla dersler, sınavlar ve kendi akademik performansı etrafında şekillenir.

Askerî ortamda ise durum değişebilir.

Göreve göre aynı anda;

• bir işi zamanında tamamlamak,

• verilen emri doğru anlamak,

• üst makamlara bilgi vermek,

• başka personelle koordinasyon kurmak,

• ortaya çıkan sorunlara çözüm üretmek

gerekebilir.

Bu nedenle bazı yedek subaylar ilk dönemlerini adeta “doğrudan suya atılmak” gibi tarif eder.

İlk başta zorlayıcı olan bu durum, zaman içerisinde kişinin belirsizlik karşısında daha hızlı hareket etmesine ve kendi problem çözme yöntemlerini geliştirmesine katkı sağlayabilir.

Üstten Emir Almak ve Sorumluluk Taşımak

Yedek subaylığın dikkat çekici yönlerinden biri, kişinin yalnızca emir alan değil, görevin niteliğine göre başkalarının yaptığı işlerden de sorumlu olabilen bir konumda bulunmasıdır.

Bu iki yönlü ilişki önemli bir deneyim yaratabilir.

Bir tarafta;

üst makamların talimatlarını doğru anlamak ve yerine getirmek,

diğer tarafta;

sorumluluğunuzdaki işlerin ve insanların durumunu takip etmek

gerekebilir.

Yedek subayların hizmet süresi güncel mevzuata göre 12 aydır ve yükümlüler eğitimlerini tamamladıktan sonra askerlik hizmetlerini kendilerine verilen görevler çerçevesinde sürdürür.

Bu yapı, özellikle daha önce kurumsal bir iş ortamında bulunmamış kişiler için hiyerarşi ve sorumluluk kavramlarının ilk kez yoğun biçimde deneyimlendiği dönemlerden biri olabilir.

Size Hiç Benzemeyen İnsanlarla Çalışmak

Askerliğin günlük hayattan ayrıldığı noktalardan biri de sosyal çevrenin kişinin kendi tercihlerine göre oluşmamasıdır.

Okulda, üniversitede veya iş hayatında insanlar zaman içerisinde kendilerine yakın çevreler oluşturabilir. Askerlikte ise Türkiye'nin çok farklı bölgelerinden;

• farklı eğitim seviyelerine,

• farklı mesleklere,

• farklı ekonomik koşullara,

• farklı aile yapılarına,

• farklı yaşam alışkanlıklarına

sahip kişiler aynı ortamda bulunabilir.

Bu çeşitlilik her zaman kolay değildir.

Anlaşmazlıklar, iletişim sorunları ve farklı beklentiler ortaya çıkabilir. Ancak tam da bu nedenle askerlik, kişinin yalnızca kendisine benzeyen insanlarla değil, çok farklı profillerle iletişim kurmayı öğrenebildiği bir ortam olabilir.

Küçük Bir Şehirde Görev Yapmak Bakış Açısını Değiştirebilir mi?

Hayatının büyük bölümünü İstanbul, Ankara veya İzmir gibi büyükşehirlerde geçirmiş bir kişinin küçük bir ilçe veya daha sınırlı imkânlara sahip bir bölgede uzun süre yaşaması başlı başına farklı bir deneyimdir.

Yedek subayların eğitim merkezi ve görev yeri kişinin yaşadığı şehirle aynı olmak zorunda değildir. Sınıflandırmada TSK'nın ihtiyaçları esas alınır ve seçilen personel ayrıldığı sınıfın ihtiyaçları içerisinde değerlendirilir.

Bu durum kişiyi;

• farklı iklim koşullarına,

• farklı sosyal imkânlara,

• yeni günlük rutinlere,

• daha küçük sosyal çevrelere,

• alışılmışın dışındaki yaşam biçimlerine

uyum sağlamak zorunda bırakabilir.

Özellikle yalnızca büyükşehir hayatını tanıyan kişiler açısından bu değişiklik, Türkiye'deki farklı yaşam koşullarını doğrudan görme fırsatı yaratabilir.

RDM Gibi İnsan Odaklı Görevler İletişimi Nasıl Etkileyebilir?

Bazı askerî birliklerde Rehberlik ve Danışma Merkezi (RDM) bulunuyor.

Kara Kuvvetleri Komutanlığının yayımladığı birlik bilgilerinde bu merkezler, kişisel veya ailevi sorunları bulunan erbaş ve erlerin uzman personelle görüşebildiği danışmanlık birimleri olarak tanımlanıyor.

RDM veya benzeri insan odaklı görevlerde bulunan personel açısından günlük çalışma;

• farklı sorunları dinlemeyi,

• insan davranışlarını gözlemlemeyi,

• doğru iletişim kurmayı,

• gerektiğinde ilgili mercilere yönlendirmeyi,

• hassas durumlarda profesyonel davranmayı

gerektirebilir.

ℹ️ Deneyim notu: RDM görevi bütün yedek subaylara verilen standart bir görev değildir. Buradaki iletişim yoğunluğu, bu tür görevlerde bulunan personelin yaşadığı özel deneyimlerden biridir.

Bu nedenle özellikle insanla birebir temasın yoğun olduğu görevlerde, askerlik döneminin iletişim becerileri üzerinde daha belirgin etkisi olabilir.

Problem Çözme Becerisi Nasıl Gelişebilir?

Askerlik ortamında her sorun teorik veya ideal koşullarda ortaya çıkmaz.

Bazen;

zaman azdır, imkânlar sınırlıdır, farklı kişilerden bilgi alınması gerekir veya plan son anda değişebilir.

Böyle durumlarda kişinin yalnızca “doğru cevabı bilmesi” değil, mevcut şartlarda uygulanabilir bir çözüm üretmesi gerekir.

Bu açıdan askerlik deneyimi bazı kişilerde şu alışkanlıkları geliştirebilir:

Bunların askerlik tarafından herkese otomatik olarak kazandırıldığını söylemek doğru olmaz. Kişinin görevi ve yaşadığı deneyimler belirleyicidir.

Yoğun Deneyim Neden Daha Fazla Öğretebilir?

Bazı yaşam dönemlerinin etkisi yalnızca ne kadar uzun sürdüğüyle ölçülmez.

Bir yıl boyunca aynı rutinin devam ettiği bir dönemle, sürekli yeni insanlar, görevler ve şartlarla karşılaşılan bir yıl aynı yoğunlukta yaşanmayabilir.

Askerlik deneyimlerinde sık aktarılan noktalardan biri de budur:

Kısa süre içerisinde çok farklı durumlarla karşılaşmak.

Bu yoğunluk;

• hata yapmayı,

• hatadan ders çıkarmayı,

• sınırlarını görmeyi,

• yeni davranış biçimleri geliştirmeyi

hızlandırabilir.

Bu nedenle bazı kişiler askerlik dönemini, hayatlarındaki başka büyük değişimlerle —örneğin ilk kez tek başına yaşamak, başka şehre veya başka ülkeye taşınmak gibi— benzer yoğunlukta bir gelişim dönemi olarak değerlendirebilir.

Her Yedek Subay Aynı Deneyimi Yaşar mı?

Hayır.

Yedek subaylık deneyiminin en fazla genelleştirilmemesi gereken taraflarından biri bu.

Görev;

• sınıfa,

• branşa,

• eğitim merkezine,

• görev yapılan birliğe,

• bulunduğu bölgeye,

• komuta yapısına,

• kişinin mesleğine

göre oldukça değişebilir.

Ayrıca yedek subay adayı olmak da doğrudan yedek subay seçileceği anlamına gelmez. Dört yıl ve üzeri yükseköğretim mezunlarından TSK'nın ihtiyacı kadar kişi yedek subay statüsüne ayrılır.

Bu nedenle bir kişinin yaşadığı yoğun insan ilişkileri ve sorumluluk deneyimi başka bir yedek subayın hizmetinde aynı ölçüde bulunmayabilir.

Kısaca

Yedek subaylık, bazı kişiler açısından problem çözme ve insan ilişkileri konusunda oldukça yoğun bir öğrenme ortamına dönüşebilir.

Farklı şehirlerden ve yaşam tarzlarından insanlarla çalışmak, bir hiyerarşi içerisinde görev yapmak, sorumluluk taşımak ve alışılmış çevrenin dışında yaşamak; kişinin iletişim ve uyum becerilerini sınayabilir.

RDM gibi insan temasının yoğun olduğu görevlerde bu deneyim daha da belirgin hâle gelebilir.

Ancak askerlik kişiyi kendiliğinden daha iyi bir problem çözücü veya daha sosyal biri yapmaz. Görev ortamı, yaşanan olaylar ve kişinin bunlara nasıl yaklaştığı, kazanılan deneyimin niteliğini belirler.

Bu nedenle yedek subaylığın kişisel gelişim tarafını değerlendirirken en gerçekçi yaklaşım:

“Askerlik herkesi geliştirir.”

demek yerine,

“Askerlik, bazı kişileri kısa sürede çok farklı problemler ve insanlarla karşı karşıya bırakarak güçlü bir gelişim ortamı oluşturabilir.”

demektir.